واکاوی علائق مشترک و چالش‌های ژئوپلیتیکی مؤثر بر روابط جمهوری اسلامی ایران و کشورهای جنوب خلیج‌فارس

نویسندگان

1 استاد، جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار، جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران

3 استادیار، جغرافیای سیاسی، دانشگاه فارابی

4 نیروی پدافند هوایی

doi
چکیده

خلیج‌فارس به عنوان غنی­ترین و مهم­ترین منطقۀ جهان به لحاظ داشتن ذخایر عظیم هیدروکربنی و نیز اهمیت اقتصادی و مالی و به عنوان یک بازار گسترده و پررونق، از جایگاه و موقعیت ممتازی در جهان برخوردار است. روابط ایران و همسایگان جنوبی خلیج­فارس اهمیت خاصی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران دارد که طی سالیان متمادی متأثر از ایدئولوژی، قومیت، رقابت­های منطقه­ای، قطب­بندی­های جهانی، اقتصادی و غیره بوده است. وجود علائق و دغدغه­های ژئوپلیتیکی  باعث به وجود آمدن ارزش مشترک و همگرایی و ایجاد مناسبات حسنه و در مقابل، چالش­های ژئوپلیتیکی باعث واگرایی و روابط تنش­آلود در سیستم منطقه‌ای گردیده است. هدف این تحقیق، واکاوی علائق مشترک و چالش­های ژئوپلیتیکی مؤثر بر روابط جمهوری اسلامی ایران و کشورهای جنوب خلیج­فارس است. این تحقیق از نوع کاربردی است که بهره‌گیری از روش توصیفی تحلیلی سعی دارد به ارائه پاسخ تحقیق که «علائق مشترک و چالش­های ژئوپلیتیکی مؤثر بر روابط میان کشورهای جنوب خلیج‌فارس و جمهوری اسلامی ایران  کدام­اند؟» بپردازد. شیوه گردآوری داده­ها و اطلاعات موردنیاز کتابخانه­ای و اسنادی است و برای تحلیل داده‌ها از روش­های تجزیه‌وتحلیل آمار توصیفی و استنباطی و نرم‌افزار SPSS استفاده گردیده است. در پایان نیز با بهره­گیری از آزمون فریدمن، تعداد 15 عامل به عنوان علائق و 21 عامل به عنوان مهم­ترین چالش­های ژئوپلیتیکی مؤثر بر روابط جمهوری اسلامی ایران و کشورهای جنوب خلیج­فارس احصاء گردیدند.