اثر رژیم های مختلف رطوبتی و نیتروژن بر عملکرد و غلظت نیترات در غده‌های سیب‌زمینی

نویسندگان

1 مربی پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی استان سمنان (شاهرود)

2 کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی استان سمنان (شاهرود)

doi
10.22092/ijsr.2009.127007
چکیده

به منظور بررسی اثر مقادیر مختلف آب و کود نیتروژن بر خصوصیات کمی و کیفی سیب‌زمینی، آزمایشی در مرکز تحقیقات کشاورزی سمنان (شاهرود) در طی سال‌های 1380- 1379 (به مدت دو سال) آن جام شد. این طرح در قالب، نوارهای خرد شده (اسپیلت پلات) با دو فاکتور اجرا شد. فاکتورها شامل، مقادیر آب مصرفی گیاه در چهار سطح (50، 75،100 و 125 درصد نیاز آبی گیاه) و کود نیتروژن نیز در چهار سطح (50، 75، 100 و 125 درصد نیتروژن مورد نیاز گیاه بر اساس آزمون خاک) به ترتیب به عنوان عوامل اصلی و فرعی، انتخاب شدند. آب آبیاری بر اساس داده‌های تشتک تبخیر کلاس A، محاسبه و با روش آبیاری شیاری ( فارو) با دور 5 روز در اختیار گیاه قرار ‌گرفت. آب آبیاری در تیمارهای آبی 50، 75، 100 و 125 درصد به ترتیب برابر 4000، 6000، 8000 و 10000 متر مکعب و کود نیتروژن نیز برابر 200، 300، 400 و 500 کیلوگرم در هکتار مصرف شد. نتایج تحقیق نشان داد، اثر مشترک آب و کود نیتروژن بر عملکرد محصول در سطح یک درصد معنی‌دار شد. بیشترین عملکرد از تیمار‌هایW125N100,W125N125W125N75  و W75N75 (که همگی در گروه اول قرار گرفته بودند)، به دست آمد. کمترین عملکرد از تیمار آبی 50 درصد حاصل شد. تفاوت بیشترین و کمترین عملکرد در تیمار‌ها، 40 درصد بود. اثر فاکتور‌های آب و کود نیتروژن بر غلظت نیتروژن غده‌ها در سطح یک درصد معنی‌دار شد. با افزایش مصرف آب، غلظت نیتروژن غده‌ها کاهش یافت. اما با افزایش کود نیتروژن غلظت نیتروژن غده‌ها افزایش یافت. ماکزیمم غلظت نیتروژن غده‌ها از تیمار آبی 50 درصد در تمام سطوح کودی مختلف به دست آمد. تیمار W75W75 از نظر غلظت نیتروژن غده‌ها در پایین‌ترین گروه آماری و عملکرد این تیمار در بالاترین گروه (5/23 تن در هکتار) آماری قرار گرفت. حداکثر کارایی مصرف آب (9/3 کیلو‌گرم به ازاء هر متر مکعب در هکتار) نیز از همین تیمار حاصل شد. بنابراین تیمار W75N75 به دلیل صرفه‌جویی در مصرف آب، کاهش هزینه‌های تولید، پایین بودن غلظت نیتروژن نیتراتی غده‌ها، آلودگی کمتر محیط زیست و منابع آب زیر‌زمینی به عنوان تیمار برتر معرفی شد.