تحلیل نمادهای شعر پایداری در اشعار احمد شاملو بر پایة نقد اسطورهشناختی
نویسندگان
1 دانشگاه بین المللی جامعه المصطفی آشتیان . ایران
2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبایی
3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، استاد فرهنگ و زبانهای باستانی دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22103/jrl.2019.2469چکیده
احمد شاملو با بهرهگیری از درونمایههای اساطیری نمادین و رمزآلود در آفرینش و ترسیم فضای اسطورهای در اشعارش همواره کامیاب بودهاست. شاملو از شاعرانی است که هرچند میزان پرداختن وی به اسطوره و جنبههای حماسی نسبت به بعضی شاعران معاصر کمتر است؛ ولی توانستهاست نمودهای زیبایی از اسطورهسازی را هر چند اندک در شعر خود عرضه کند و بهویژه در عرصة شعر پایداری، به بازآفرینی اسطورههای کهن و آفرینش اسطورههای تازه بپردازد. وی با خارجنمودن قالب اصلی اسطوره از فضای کهن اسطورهای خود، از آن به عنوان نمادی تأثیرگذار در صحنۀ سیاسی و اجتماعی بهره بردهاست تا شرایط نابسامان فرهنگی، سیاسی و اجتماعی جامعۀ مورد ستم خود را اصلاح کند. این جستارکه با روش تحلیلی- توصیفی انجام گرفتهاست، نشان میدهد که وی همواره با بهرهگیری از نمادها در بازآفرینی اسطورهها توانمند بوده و با توجه به نیازهای جامعهاش به اسطورهآفرینی پرداختهاست؛ همچنین بسیاری از اشعار شاملو بر پایۀ بنمایههای اسطورهای بنا شدهاست. پژوهشهایی دربارۀ شعر شاملو از دیدگاه نقد اسطورهشناختی صورت گرفتهاست؛ اما این مقاله، نخستین پژوهشی است که به گونهای ویژه، نمادهای اساطیری مرتبط با ادبیات پایداری در شعر شاملو را مورد بررسی و تحلیل قرار میدهد.