تأثیر اسیدهای آلی بر افزایش قابلیت جذب و برداشت فسفر از ریزوسفر گندم

نویسندگان

1 استاد دانشگاه تربیت مدرس.

2 استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات خاک و آب

3 استاد خاکشناسی و محیط زیست دانشگاه ولز انگلستان

4 کارشناس ارشد موسسه تحقیقات خاک و آب

doi
10.22092/ijsr.2008.126980
چکیده

اسیدهای آلی نظیر اسید سیتریک و اسید اگزالیک در واکنشهای ریزوسفر خاک به ویژه در جذب عناصر غذایی نقش مهمی را ایفا می کنند. این تحقیق در سال 1382 به منظور بررسی تأثیر نوع و غلظت‌های مؤثر اسید در واکنشهای ریزوسفر گندم(Triticum aestivum L.)  و تأثیر آنها بر جذب 33P به وسیله ریشه گندم و انتقال آن به اندامهای هوایی گیاه انجام گرفت. به این منظور گیاه گندم در محفظه کوچک ریزوسفری محتوی خاک (microcosm) کشت گردید. ریشه به تدریج در لایه های خاک نشان‌دار شده با KH2 33PO4 نفوذ کرد. چهل و هشت ساعت بعد از نشان‌دار کردن خاک، سیترات و اگزالات در دو شکل یونی با غلظت‌های 1 و 10 میلی‌مولار به داخل محفظه ریزوسفر تزریق شدند و این عمل روزی یکبار، به مدت چهار روز از همان منفذ ادامه یافت. نتایج حاصل نشان داد اسید اگزالیک جذب فسفر 33P را توسط گیاه به میزان چند برابر افزایش داد ولی اسید سیتریک تأثیر چندانی بر افزایش یا کاهش جذب 33P نداشت. سرعت معدنی شدن اسید سیتریک در ریزوسفر بیشتر از اسید اگزالیک بود و به نظر می رسد که معدنی شدن سریع اسید سیتریک مانع از افزایش جذب 33P به وسیله سیترات گردید، لذا اسید سیتریک در جذب 33P به وسیله گندم اثری نداشت. در نتیجه می توان اظهار داشت که اسیدهای آلی سرعت آزادسازی 33P از کانی ها را در ریزوسفر افزایش داده و جذب این عنصر به وسیله گندم را تسهیل می‌کنند. این تأثیر به نوع اسید آلی بستگی دارد.