نقدی افشاگرانه بر چشم‌چرانی اثر اشمائیل رید: نقش ایدئولوژیک یا رهایی‌بخش ادبیات

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات انگلیسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،

2 گروه زبان انگلیسی،دانشگاه ارشاد دماوند، تهران

3 گروه زبان و ادبیات انگلیسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،

doi
10.29252/clls.17.24.39
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی سازوکارهای ایدئولوژی فرهنگی حکومت لویی آلتوسر در رمان چشم‌چرانی می‌پردازد و سعی دارد نشان دهد آیا رمان در خدمت پیشبرد ایدئولوژی است یا قصد مقابله با آن را دارد. با توجه به این واقعیت که آلتوسر ادبیات را سازوکاری ایدئولوژیک می‌داند و فرانتس فانون نیز از آن به‌عنوان نیرویی رهایی‌بخش در راستای تغییر و تحول نام می‌برد، این مقاله چشم‌چرانی را نبردگاهی برای بحث در مورد این دو دیدگاه متضاد در نظر می‌گیرد. چون رمان رید با جایگاه فرهنگ و ادبیات در جامعه آمریکا سروکار دارد، اهمیت این تحقیق در آن نهفته است که رمان به‌عنوان مؤلفه‌ای فرهنگی چگونه می‌تواند سازوکارهای غالب تولید فرهنگ را افشا کند و آن‌ها را به چالش بکشاند. در این مقاله سعی بر آن است به جنبه‌های پرداخته شود که رید به افشاسازی گفتمان غالب فرهنگی و ایدئولوژی جامعه آمریکا می‌پردازد و آن‌ها را به چالش می‌کشاند. یافته‌های این مقاله نشان می‌دهد که رمان چشم‌چرانی نه‌تنها ایدئولوژی جهان‌شمول آلتوسر را به چالش می‌کشد بلکه تا حد زیادی با باورهای فرانتس فانون همخوانی دارد.