بازتاب فرهنگ و ادبیات دفاع مقدّس در شعر زنان استان خوزستان (با تکیه بر اشعار: پروانۀ نجاتی، افسانۀ نجومی و رقیۀ مفاخری)

نویسندگان

1 دانشگاه ولی عصر«عج» دانشکده ادبیات و علوم انسانی.

2 دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ولی عصر«عج» رفسنجان

doi
10.22103/jrl.2019.2300
چکیده

دفاع مقدّس و ادبیات آن، در نگاه شعرا تصویری روشن و گویا از رنج­ها، آسیب­ها و  رشادت­های مردم این مرز و بوم داشته­است. خوزستان از دیرباز مهد تولّد شاعران بزرگی بوده است که جمعی از آنان به تبع پیشامد­ها و تأثیرات جنگ دربارۀ رشادت­های رزمندگان، تحریک مردم برای حضور در جبهه­ها، انعکاس احوال مردم آن دوران و درون­مایه­های دیگر مرتبط با جنگ اشعاری سروده‌اند. در این پژوهش، شعر سه نفر از شاعران زن خوزستان (پروانه نجاتی، افسانه نجومی و رقیه مفاخری) در سه حوزۀ زبان، شکل و محتوا با محوریت دفاع مقدّس بررسی می­شود. هدف اصلی این پژوهش، معرّفی شعرای شاخص زن استان خوزستان، بررسی و تحلیل شکلی و محتوایی آثار شعرای مورد بحث و بازتاب عاطفی و احساسی دفاع مقدّس در شعر آنان است. بر اساس نتایج این پژوهش، شعر پروانه نجاتی جولانگاه ایدئولوژی اوست. پایبندی سرسختانۀ او به ایدئولوژی و نزدیکی زبان شاعر به رخدادهای هشت سال دفاع مقدّس، تفسیر شعر او را بر مبنای واقعیتی که باز می­نماید، پذیرفتنی می‌کند. انتخاب زبان ویژه، بیان کوبنده و تصویرپردازی موفق نجومی به شعر او در حوزۀ دفاع مقدّس هویت می­بخشد. می­توان گفت که مفاخری به لحاظ درون­مایۀ شعری، ایستادگی در برابر هجوم دشمنان و حفظ استقلال کشور را از دستاوردهای ارزشمند دفاع مقدّس می­داند.