فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در فرایند تبدیل زباله‌های شهری به کمپوست مقدار زیادی شیرابه تولید می‌شود. اگر چه شیرابه حاصل از کمپوست زباله شهری یکی از مشکلات تولید کود کمپوست در کشور به شمار می‌رود، ولی در حقیقت باید آن را یکی از منابع سرشار آب و عناصر‌غذایی دانست. شیرابه کمپوست زباله شهری دارای عناصر‌کم‌مصرف (آهن، روی، منگنز و مس) است که می‌تواند مورد استفاده گیاه قرار گیرد. از طرفی میکروارگانیزم‌ها در چرخه عناصر‌غذایی در خاک نقش مهمی دارند. بنابراین به منظور بررسی اثر شیرابه کمپوست زباله شهری بر قابلیت جذب برخی عناصر‌کم‌مصرف در گیاه در شرایط سترون و غیرسترون این مطالعه با سه تیمار آبیاری (آب مقطر، شیرابه غیرسترون و شیرابه سترون)، سه تیمار خاک (خاک غیرسترون، خاک سترون + تلقیح با خاک غیرسترون و خاک سترون) و دو گیاه (ذرت و کاهو) در گلخانه به صورت فاکتوریل در چهارچوب طرح کاملاً‌تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. بر اساس نتایج بدست آمده، غلظت روی در اندام هوایی گیاه در تیمارهای شیرابه افزایش معنی‌داری یافت در‌حالی‌که غلظت آهن، منگنز و مس اندام هوایی گیاه تحت تأثیر کاربرد شیرابه قرار نگرفت. در اکثر موارد غلظت عناصر‌کم‌ مصرف در گیاه در اثر کاربرد شیرابه غیرسترون و شیرابه سترون تفاوت معنی‌داری با یکدیگر نداشت. همچنین فراهمی آهن در خاک (عصاره‌گیری شده با DTPA) در اثر کاربرد شیرابه افزایش یافت، در‌حالی‌که این افزایش در مورد روی، منگنز و مس مشاهده نشد. به‌طور‌کلی کاربرد شیرابه به مقدار 20 درصد حجمی شیرابه و آب مقطر سبب افزایش عملکرد ذرت و کاهو شد. همچنین غلظت عناصر ‌کم ‌مصرف (آهن، روی، منگنز و مس) در گیاه کمتر از غلظت ‌های ‌مجاز توصیه شده از لحاظ سمیت ( Paisو Benton، 1997) بود. در واقع به نظر می‌رسد بتوان از شیرابه در مقادیر کم به عنوان یک کود آلی مایع حاوی عناصر‌کم‌مصرف استفاده کرد. هر چند برای استفاده از شیرابه در دراز مدت باید به اثرات باقیمانده شیرابه در خاک نیز توجه شود.