تأثیر همزیستی میکوریزی بر عملکرد و اجزاء عملکرد دو رقم نیمه مقاوم و مقاوم گندم در سطوح مختلف شوری
نویسندگان
1 دانشجو سابق کارشناسی ارشد، گروه خاکشناسی دانشگاه تربیت مدرس
2 محقق، بخش تحقیقات غلات، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر
3 استادیار پژوهش موسسه تحقیقات خاک و آب
4 استاد دانشگاه تربیت مدرس.
doi
10.22092/ijsr.2008.126988چکیده
بیش از 4 میلیون هکتار از اراضی قابل کشت در کشور را خاکهای شور و قلیایی به خود اختصاص دادهاند. در این اراضی بدلیل کاهش آب قابل استفاده گیاه، سمیت یونی و کاهش قابل دسترس بودن عناصر غذایی، رشد و عملکرد گیاهان کاهش مییابد. بخش قابل توجهی از این اراضی همه ساله به کشت گندم به عنوان مهمترین گیاه زراعی کشور اختصاص داده میشود. بررسیهای صورت گرفته نشان میدهد که مصرف کودهای شیمیایی برای محصولاتی مثل گندم و جو در شرایط شور از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نمیباشد و لذا میبایستی بدنبال راهکارهایی دیگر بود. یکی از این راهکارها کمک به برقراری رابطه همزیستی میکوریزی بین ارقام مختلف گندم و گونههای مختلف قارچهای میکوریزی میباشد. به منظور برآورد پتانسیل این روش آزمون گلخانهای به صورت آزمایش فاکتوریل با سه سطح شوری 4، 8 و 12 dS/m از منبع دو نمک NaCl CaCl2، پنچ سطح تلقیح با قارچهای میکوریزی شامل شاهد، گونههای گلوموس موسه (Glomus mosseae)، گلوموس اینترارادیسز(G. intraradices) ، گلوموس اتانیکاتوم (G. etunicatum) و یک تیمار مخلوط از این سه گونه و رقم چمران و لاین 9 از ارقام امید بخش آزمایشات شوری با مشخصات (Bank" S"/ Vee" S'' ) به ترتیب به عنوان نیمه مقاوم و مقاوم به شوری در قالب طرح کاملا تصادفی به اجراء در آمد. نتایج این تحقیق نشان داد که لاین 9 مقاوم به شوری در تمامی سطوح شوری در نظر گرفته شده نسبت به رقم چمران دارای عملکرد و اجزاء عملکرد بیشتری میباشد. استفاده از تیمارهای قارچی در هر دو رقم چمران و لاین 9 و بویژه در سطوح بالای شوری ( 8 و 12(dS/m عملکرد و اجزاء عملکرد گندم را نسبت به شاهد تلقیح نشده افزایش داد .(P<0.01) همچنین از بین تیمارهای قارچی به کار گرفته شده، تیمار مخلوط سه گونه قارچ مورد استفاده در این تحقیق بیشترین تأثیر را در افزایش عملکرد و اجزاء عملکرد رقم چمران و لاین 9 نسبت به شاهد تلقیح نشده نشان داد.