مکان و بازنمود شخصیت زن در رمانهای میرال الطحاوی(مطالعه موردی: بروکلینهایتس، الباذنجانة الزرقاء و الخباء)
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی
2 دانشجو
3 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه فردوسی مشهد ‏
doi
10.30479/lm.2021.15110.3214چکیده
مکان، خاستگاهی اجتماعی و بستری برای سازۀ فرهنگ و کنش متقابل افراد قلمداد میشود و مطابق با نگرش و ایدئولوژی حاکم بر جامعه، ویژگیهای فرهنگی و کارکردهای متعددی در کالبد آن تجلی مییابد. در سالهای اخیر، تکاپوی زنان عرب برای احراز هویت مستقل در جامعه سنتی، موضوع اصلی رمانهای نویسندگان زن در این جوامع را بهخود اختصاص داده است. مکان در این آثار، در گسترۀ گفتمانی شخصیتهای زن، کارکردی هویتی و احساسی پیدا میکند. میرال الطحاوی رماننویس فمینیست مصری یکی از نویسندگانی است که در آثارش توجه ویژهای به مکان در راستای بازنمایی هویت زن عرب و اوضاع نامناسب او در سایۀ گفتمان سلطه دارد. این پژوهش برآن است که به روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر سه رمان بروکلینهایتس، الباذنجانة الزرقاء و الخباء به بررسی مقولۀ مکان بهعنوان بستری برای شکلگیری شخصیت زن، بپردازد. تلاش قهرمان زن برای عبور از حصارها و تجربه مکانهای مختلف، کراهتش از زندان تن و تن معیوب در سه رمان مذکور نشان میدهد که نویسنده از مکان برای بازنمایی رنج و اندوه زن عرب استفاده کرده است. در این آثار، مکانهای محدود و بسته، بیش از هر چیز بر محدودسازی زن عرب اشاره دارند و این محدودیت آنچنان نهادینه گشته که شخصیت زن حتی در مکانهای باز نیز خود را در زندان دیگری به نام زندان تن تصور میکند؛ از آن روی که اندام جسمی خود را نمیپسندد و ذات و تن دو مقوله رویاروی هم قرار میگیرد.