تحلیل ساختارگرایانۀ اشعارپروانه نجاتی

نویسندگان

1 دانشگاه اراک

2 دانشگاه اراک- گروه زبان و ادبیات فارسی

doi
10.22103/jrl.2019.2307
چکیده

پروانه نجاتی از جمله شاعران متعهد معاصر است­ که بخش عمدۀ اشعارش به موضوع دفاع مقدس اختصاص یافته­است. وی با به کارگیری زبان ساده و عاطفی توانسته­­است سبک ویژه­ای را در سخنش ایجاد کند.  با تحلیل  این دسته اشعار او می‌توان به ویژگی‌های اصلی شعر این شاعر دست ‌یافت؛ بدین منظور در این پژوهش، به بررسی شعر او به‌ویژه اشعار دفاع مقدس، به شیوة نو و ساختارگرایانه پرداخته‌ایم و سه مؤلفة انسجام، آشنایی‌زدایی و ساختار تصویر را که از بحث‌های مهم ساختارگرایی است، محور بررسی‌ها قرار داده­ایم تا بتوانیم علل زیبایی  و انگیزش شعر نجاتی از نگاه ساختارگرایانه را که مسئلۀ اصلی پژوهش ماست، دریابیم. حاصل پژوهش نشان می‌دهد که به کارگیری عنصر عاطفه و بازنمایی حقایق به شیوة توصیف و آشنایی‌زدایی از موازین ادبی گذشته است که شعر این شاعر را برجسته نموده‌است و در حقیقت، صمیمیت و سادگی زبان شعر وی، نوعی آشنایی‌زدایی از اصول و سنّت‌های ادبی است که درک معنا را به دلیل ملموس و عاطفی‌بودن، لذّت‌بخش می‌کند؛ علاوه بر این در این پژوهش، به سؤالاتی در‌بارة شیوه‌های عمدة آشنایی‌زدایی، ساختار تصاویر و وجود کلان‌تصویر‌ در اشعار وی پاسخ‌ داده ‌‌شده‌است.