تولید گره تثبیت نیتروژن در ریشه های گندم تحت تأثیر عوامل مختلف تولید کننده گره و تلقیح با باکتری
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی مجتمع دانشگاهی گنبد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
10.22092/ijsr.2008.126989چکیده
در این پژوهش در مرحله اول ،باکتریهای تولیدکنندهء پکتیناز ( باکتریهایی پکتینولیتیک) که توانایی تولید شبه گره در ریشه های گیاه زراعی گندم را داشتند و باکتریهای تثبیت کننده نِیتروژن از نمونه خاکهای انتخاب شده جداسازی گردیدند. سپس از بین آنهاباکتریهایی با توانایی بالای تولید آنزیم پکتیناز و تثبیت نیتروژن انتخاب شدند. برای مطالعه تشکیل گره های غیرحقیقی (Para nodule) و تثبیت نیتروژن از روش تیمار گیاهچه های گندم با D- 4، 2 به عنوان عامل غیر بیولوژیک تولیدکننده گره (Abiological agent=Aa) و یا تلقیح گیاهچه ها با باکتری پکتینولیتیک Bacillus polymyxa Strain 43) ) به عنوان عامل بیولوژیک Biological agent=Ba)) و هچنین تلقیح آنها با باکتریهای دی ازوتروف انتخاب شده استفاده شد. اندازه گیری میزان تثبیت نیتروژن تحت شرایط آزمایشگاهی در فواصل 8، 10، 14و 22 روز از دورهء رشد گیاه انجام شد. آزمایش شامل 9 تیمار به شرح ذیل بود: 1) گیاه گندم (شاهد) 2) گیاه گندم + Aa 3) گیاه گندم + Ba 4) گیاه گندم + (Arthrobacter sp + Xanthomonas sp ) 5) گیاه گندم + Bacillus polymyxa Strain 42 6 )تیمار 4 Aa+ 7) تیمار 5 Aa + 8) تیمار4 Ba +9) تیمار5 Ba + . تشکیل گره هایی با قطر حدود5 /0 تا 1 میلی متر در روی ریشه ها در روزهای چهارم و پنجم دوره رشد گیاه قابل مشاهده بود. اختلافهای معنی داری بین تعداد گره های تشکیل شده و همچنین میزان تثبیت نیتروژن در بین تیمارهای آزمایشی مشاهده شد. بیشترین میزان فعالیت نیتروژناز در روز چهاردهم در تیماری که گیاهچه های گندم با مخلوط طبیعی باکتری ها ی تثبیت کننده نیتروژن (Arthrobacter sp + Xanthomonas sp ) تلقیح شده بودند اندازه گیری شد.