اثر حذف آبیاری در مراحل رشد گندم بر کارآیی مصرف آب و عملکرد کمی و کیفی آن
نویسندگان
1 مربی پژوهش بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی
doi
10.22092/ijsr.2008.126993چکیده
خشکی و کم آبی یکی از مهمترین عوامل محیطی محدود کننده تولید گندم در مناطق خشک و نیمه خشک می باشد. به منظور تعیین حساسیت گندم به تنش های رطوبتی (قطع آب) در مراحل مختلف رشد و مشخص نمودن حساسترین مرحله آبیاری گندم، آزمایشی بصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار به مدت دو سال در ایستگاه تحقیقاتی کهریز ارومیه اجرا شد. فاکتور اول زمان آبیاری و فاکتور دوم مقدار آب آبیاری هر دو در سه سطح بصورت زیر: t1 = انجام آبیاری در مراحل خوشه رفتن، گل دادن و دانه بستن t2 = انجام آبیاری در مراحل گل دادن و دانه بستن t3 = انجام آبیاری در مرحله دانه بستن W1 = آبیاری به مقدار 40% تبخیر از تشتک کلاس A W2 = آبیاری به مقدار 70% تبخیر از تشتک کلاس A W3 = آبیاری به مقدار 100% تبخیر از تشتک کلاس A به علت عدم وقوع بارندگی در هنگام سبز شدن در پائیز و ساقه رفتن در بهار آبیاری یکنواخت به ترتیب برابر 50 و 80 میلی متر اعمال گردید و از مرحله خوشه رفتن تیمارهای آزمایش مطابق الگوی طرح اعمال شدند که جمع کل آب مصرفی با منظور نمودن آبیاری یکنواخت و بارندگی مؤثر در تعیین کارآئی مصرف آب استفاده گردید. تجزیه و تحلیل آماری بر روی عملکرد محصول و کارآیی مصرف آب، وزن هزار دانه و درصد پروتئین صورت گرفت و مشخص شد که اثر تمامی عوامل یعنی زمان آبیاری، مقدار آب و اثر متقابل زمان آبیاری و مقدار آب بر روی عملکرد، کارآیی مصرف آب و وزن هزار دانه و درصد پروتئین معنیدار هستند همچنین مقایسة میانگینها با استفاده از روش دانکن صورت پذیرفت. این آزمایش نشان داد که حداکثر عملکرد، درصد پروتئین و کارآئی مصرف آب از تیمار W2 t1 به ترتیب با مقدار 59/5 تن در هکتار، 8/11 درصد و 6/1 کیلوگرم بر متر مکعب حاصل شده است. بنابراین انجام آبیاری در سه مرحله خوشه رفتن، گل دادن و دانه بستن با مقدار 70% تبخیر از تشت کلاس A توصیه می شود.