سیمای اخلاقی و رفتاری شهید حسن باقری در آیینۀ «هفت‌بند التهاب» مشفق کاشانی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه حکیم سبزواری

2 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه حکیم سبزواری

doi
10.22103/jrl.2019.2315
چکیده

      معرفی شهدا به‌عنوان الگوهای عینی و تأثیرگذار با ابزار هنر و ادبیات و با نگاه شاعرانه، اما به دور از اغراق برای رشد و ارتقای فکر و فرهنگ جامعه، تحسین‌برانگیز و بلکه تأثیرگذارتر خواهد بود تا همۀ افراد، به­خصوص نوجوانان و جوانان، آگاهانه آنان را به‌عنوان الگویی دینی، حماسی و ملی سرمشق زندگی خویش قرار دهند و از اقبال به نمادهای غیربومی یا ضدفرهنگی بپرهیزند. در پژوهش حاضر بر آنیم تا با روش تحلیلی- توصیفی و با تکیه بر منظومۀ «هفت‌بند التهاب» مشفق کاشانی (1304- 1393ش)،  به چگونگی و تبیین سیرۀ اخلاقی، عملی و رفتاری شهید حسن باقری (1361-1334ش) از منظر شاعر دست یابیم. با این حال، توجه شاعر به بیان تاریخی و واقع‌گرایانۀ زندگی رزمنده به دلیل پیوند این دو مقوله در بافت کلام و نیز، عینیّت‌بخشی و تحقق اهداف معرفتی در فراز و نشیب زندگی دور از نظر نمانده‌است. برآیند تحقیق آن است که مشفق کاشانی در عین التزام به گزارش وقایع مستند بر مبنای روایت خطی به سخن خود رنگ معنویت و عرفان نیز می‌بخشد و بدین‌گونه کلام وی از بیان یکنواخت‌گونۀ تاریخی برحذر می‌ماند؛ با وجود این، آنچه از سیمای شهید باقری در شعر مشفق کاشانی بازتاب بیشتری دارد، رویکرد شاعر به جنبه‌های اخلاقی و معرفتی شهید است؛ به‌طوری‌ که مخاطب جذب شخصیت رزمنده می‌شود و او را به‌عنوان اسوه‌ای خداجوی در جهت‌بخشی به زندگانی خویش برمی‌گزیند.