تولید سناریوهای بلند‌مدت جریان تحت تاثیر تغییر اقلیم و تحلیل آن‎ها (بررسی موردی: حوضه آبریز سد کارون4)

نویسندگان

1 دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه امام حسین(ع)، تهران

2 دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

3 مرکز تحصیلات تکمیلی، دانشگاه پیام نور، تهران

doi
چکیده

پدیده تغییر اقلیم در کشور اثرات محسوس و اغلب نامطلوبی را ایجاد خواهد کرد. آشکار سازی و بررسی اثرات این پدیده بر محیط‎زیست و عوامل هیدرولوژیکی از جمله جریان رودخانه‌ها، به‌عنوان عامل اساسی در تامین منابع آبی، یک ضرورت است. پژوهش حاضر در این راستا، سناریوهای بلند‌مدت جریان و تبخیر تحت تاثیر پدیده مذکور را در حوضه آبریز سد کارون 4 طی مراحلی تولید کرده است. ابتدا روابط محاسبات تبخیر و مدل‌های برآورد جریان تهیه شد. سپس بر اساس بارش و دمای ماهانه این حوضه که توسط مدل‌های گردش عمومی و تغییراقلیم AOGCM[i] تحت 11 مدل از سری AR4[ii]  بررسی و تعداد 28 سناریو برای عوامل مذکور برای 90 سال آینده ایجاد شده، جریان و آورد رودخانه محاسبه شده است.  جریان از مدل رگرسیونی تجربی چند متغیره برآورد شده که به استناد داده‌های تاریخی ایجاد و کالیبره گردید. جریان آینده برای هر یک از سناریوها بطور جداگانه شبیه‌سازی و محاسبه گردیده است. رفتار و روند تغییرات جریان، در بدبین‌ترین و خوش‌بین‌ترین سناریوها مورد تحلیل قرار گرفته و تغییرات جریان در سه دوره 30 ساله و تا انتهای قرن حاضر تحلیل شده است. نتایج نشان می‌دهد در انتهای دوره سوم (2100)، افزایش دما 6/22%‌ و کاهش بارش 2/17% خواهد بود که موجب تغییرات قابل توجهی در جریان رودخانه شده و مقدار آن‎ را از 4/7% (خوش‌بین‌ترین سناریو) تا 32% (بد‌بین‌ترین سناریو) و به‌ طور متوسط 6/18% کاهش خواهد داد. کاهش جریان منابع آبی تنها در تولید 1000 مگاواتی نیروگاه کارون 4 کاهش 20 درصدی ایجاد خواهد کرد و حداکثر و حداقل متوسط تولید نیروگاه به 971 و 395 مگاوات می‌رسد.[i]Atmospheric-Ocean General Circulation Models[ii]Fourth Assessment Report of IPCC