اثر کاربرد فاضلاب تصفیه شده شهری بر عملکرد و کیفیت گندم

نویسندگان

1 مربی پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان

2 استادیار دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان

3 استاد گروه آبیاری، دانشگاه صنعتی اصفهان

doi
10.22092/ijsr.2018.127117
چکیده

در شرایط کمبود منابع آب، استفاده از فاضلاب تصفیه شده شهری در آبیاری محصولات کشاورزی می‌تواند یک راه حل مناسب باشد. در حال حاضر در نقاط مختلف کشور تصفیه­خانه­های فاضلاب در حال طراحی و احداث می باشد و بهترین راه بهره برداری از پساب خروجی این تصفیه­خانه‌ها، استفاده از آنها در آبیاری محصولاتی نظیر غلات و گیاهان صنعتی است (البته با رعایت ملاحظات زیست­محیطی). در این تحقیق به منظور بررسی اثرات کاربرد فاضلاب در آبیاری گندم، یک قطعه زمین آزمایشی در محل تصفیه­خانه شاهین شهر اصفهان انتخاب شد و رقم روشن با میزان بذر 220 کیلوگرم در هکتار طی دو سال زراعی 81-1379 کشت گردید. در این تحقیق چهار تیمار آبیاری شامل: آبیاری‌ با آب‌ چاه‌ براساس‌ مدل‌ ET-HS (T1)، آبیاری‌ با پساب‌ تصفیه‌ شده‌ بر اساس‌ مدل‌ ET-HS (T2)، آبیاری‌ با پساب‌ تصفیه‌ شده‌ بر اساس‌ 10 درصد بیشتر از ET-HS (T3) و آبیاری‌ با پساب‌ تصفیه‌ شده‌ بر اساس‌ 20 درصد بیشتر از ET-HS (T4) در نظر گرفته شد. نتایج‌ نشان‌ داد که به‌ لحاظ بسیاری‌ از پارامترهای‌ کیفیت‌ آب‌ آبیاری‌ از جمله‌ شوری‌ و قلیائیت‌، پساب‌ تصفیه‌ شده‌ بهتر از آب‌ چاه‌ بوده‌‌ است‌. در مجموع،‌ کاربرد فاضلاب‌ عملکرد محصول‌ را نسبت‌ به‌ شرایط استفاده‌ از آب‌چاه‌ افزایش‌ داده‌ است‌. بین‌ تیمارهای‌ T2‌، T3‌ و T4‌ از لحاظ عملکرد اختلاف‌ معنی‌داری‌ مشاهده ‌نشد ولی‌ کارآیی‌ مصرف‌ آب‌ در تیمار T2‌ بیشترین‌ مقدار بود. در هیچیک از تیمارها تجمع غیر مجاز عناصر ویژه و کمیاب مشاهده نشد.