معناسازی مدیران مدرسه در فرایند پیاده‌ سازی سیاست‌ های آموزشی: مرور دامنه‏ ای

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبائی

2 گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی

3 گروه زبان‏شناسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.48310/itt.2025.17449.1014
چکیده

تحقق اهداف سیاست‏های آموزشی به چگونگی پیاده‏سازی آن‏ها در مدارس وابسته است. مدیران مدرسه در مقام مجریان و هدایتگران اصلی، به تفسیر و تعبیر سیاست‏ها پرداخته و نحوه عملیاتی‏سازی آن‏ها را تعیین می‏کنند. چگونگی و چرایی این تفاسیر و تعابیر و در نهایت اقدامات اجرایی مدیران مدرسه مورد توجه همیشگی پژوهشگران و سیاستگذاران بوده است. در این راستا، رویکرد معناسازی به‌عنوان رویکردی جدید از مطالعات سازمان به پژوهش‏های حوزه آموزش راه یافت و به‌عنوان چارچوبی برای تبیین فرایندهای درون مدرسه، مورد استقبال پژوهشگران قرار گرفت. بر مبنای این رویکرد مدیران مدرسه در مواجهه با ابهام و آشفتگی حاصل از سیاست‏های آموزشی جدید، به تعبیر و ساخت معنای تازه‏ای از نقش رهبری خود می‏پردازند تا با اتکا بر آن، مطالبات سیاست‏ها را عملیاتی سازند. با وجود گذشت بیش از دو دهه از راهیابی رویکرد معناسازی به حوزه آموزش و به ویژه پیاده‏سازی سیاست‏های آموزشی، اما همچنان در مطالعات آموزشی داخل ایران مورد استفاده قرار نگرفته است. پژوهش مروری حاضر با هدف شفاف‏سازی مفهوم معناسازی مدیران مدرسه در دوره پیاده‏سازی اصلاحات و سیاست‏های آموزشی و همچنین چگونگی کاربرد آن در پژوهش‏ها انجام شده است. بهره‏گیری از یافته‏های پژوهش حاضر در طراحی و هدایت مطالعات با استفاده از رویکرد معناسازی می‏تواند پژوهشگران را به نگاهی تازه مجهز نموده و تحلیل‏های بدیعی به‏دست دهد. تبیین چگونگی پیاده‏سازی سیاست‏ها و إصلاحات آموزشی در بافت مدرسه و همچنین چرایی نتایج حاصل شده یاری‏گر سیاستگذاران و رهبران آموزشی در هدایت‏ سفر پیچیده سیاست‏ها از تدوین تا اجرا خواهد بود.