تحلیل مؤلفههای ژئوپلیتیکی تأثیرگذار بر همگرایی شیعیان در منطقه خاورمیانه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
2 استادیار جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استادیار جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیا ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
doi
10.30479/psiw.2019.10055.2467چکیده
هدف: هدف از انجام این تحقیق تبیین این مسئله است که چگونه موقعیت جغرافیایی و وضعیت اقتصادی شیعیان میتواند بر همگرایی آنان در منطقه خاورمیانه تأثیرگذار باشد. بهاینترتیب بر تحلیل مؤلفههای تأثیرگذار بر همگرایی شیعیان در منطقه خاورمیانه متمرکز است.روش: این پژوهش از نوع مطالعات توصیفی، تحلیلی است و دادهها و اطلاعات مورد نیاز به روش کتابخانهای و بررسیهای میدانی گرداوری شده است.یافتهها: یافتههای میدانی پژوهش حاکی از آن است که مؤلفههایی نظیر عزم مشترک نیرویهای شیعی برای مقابله با جریانهای تکفیری و سلفی، تبلیغات فرهنگی کارآمد، برجستهسازی اشتراکات فرق شیعه، وجود ذخایر انرژی (نفت و گاز) در کشورهای منطقه، شکلگیری اتحادیههای اقتصادی، پشتوانه فرهنگی و تمدنی غنی، برخورداری از قلمرو سرزمینی مطلوب، پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار حکومت شیعی در ایران، آیینها و مناسک مذهبی مانند مجالس عزاداری و راهپیمایی اربعین، ارتقای جایگاه شیعیان در ساختار حکومتهای منطقه و تأکید بر اشتراکات مذهبی وحدتآفرین از مهمترین عوامل همگرایی شیعیان در منطقه خاورمیانه است.نتیجهگیری: نتایج تحقیق حاکی از آن است که از یکطرفبیشتر شیعیان در منطقه خاورمیانه زندگی میکنند و ویژگی جمعیتی و جغرافیایی منحصربهفردی دارند. از طرفی دیگر مؤلفههای وحدتآفرین متعددی در اختیار دارند؛ بنابراین، میتوانند به همگرایی دستیافته و موقعیت ژئوپلیتیک خود را در منطقه و جهان ارتقا دهند.