واکاوی جامعه شناختی جنبشهای حسنی در عصر عباسی با تاکید بر عوامل اقتصادی تا پایان سده دوم
نویسندگان
1 استاد گروه تاریخ دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین، ایران
2 دانشجوی دکتری تاریخ تمدن و تمدن ملل اسلامی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین، ایران
doi
چکیده
مؤلفه های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی عصر عباسی زمینۀ جنبش های زیادی را رقم زده است. سلسله جنبش های سادات و بهویژه حسنیان بخش قابل توجهی از جنبش ها شیعی را در قرون مقتدم به خود اختصاص داده است. موضوع این پژوهش شناسایی و تحلیل زمینه های جامعه شناختی جنبش های حسنی با توجه به عوامل اقتصادی است. این پژوهش با روش تحلیلی به ارزیابی جنبش های حسنی از منظر جامعهشناختی می پردازد. این جنبش ها را میتوان در ردۀ جنبش های سنتی دستهبندی کرد. عواملی چون اختلافات شاخۀ حسنی و حسینی در مسائل مالی، اعمال فشارهای اقتصادی و تصرف اموال شیعیان توسط امویان و عباسیان، ناکامی حسنیان در تصدی حکومت بعد از سقوط امویان، اندیشۀ قیام به سیف و اختلافات اعتقادی ـ مذهبی مسلمانان در حجاز و عراق در عصر عباسی زمینۀ جنبش های حسنی را فراهم کرد. از آرمان های جنبش حسنیان میتوان به مشروعیت و افضلیت فرزندان امام حسن، عدم مشروعیت عباسیان، عدالت اقتصادی، پایبندی به کتاب خدا و سنت رسول خدا(ص) و لزوم قیام امام بر علیه حاکم جائر، اشاره کرد.
