"او برای نژادش می‌کوشد": مطالعۀ ایدئولوژی نژادی در رمان جین ایر از منظر تاریخ‌گرایی نوین

نویسندگان

1 دانشگاه گیلان، گروه زبان و ادبیات انگلیسی

2 دانشگاه گیلان

doi
چکیده

قرن نوزدهم  عصر امپریالیسم و استعمار شناخته شده و لذا گفتمان قدرت بریتانیا در این قرن دارای ویژگی‌هایی امپریالیستی و استعماری است، و امپریالیسم می‌تواند بخشی جداناشدنی از خوانش و ارزیابی ادبیات انگلیسی قرن نوزدهم باشد. با مطالعۀ رمان جین ایر (1847) از منظر رویکرد تاریخ گرایی نوین، مقاله حاضر در جستجوی صداهای نژادی سرکوب شده در این اثر است. این مقاله با بررسی جین ایر به مثابه رمان انگلیسی معیار اواسط قرن نوزدهم می‌کوشد نشان دهد به چه روشها و تا چه اندازه‌ای گفتمان قدرت غالب عصر ویکتوریا، علی رغم مخالفت‌های بعضاً آشکار رمان با نژادپرستی و سازوکارهایش، بدان راه یافته و خود را در متن جین ایر تثبیت و بازتولید می‌کند. رمان شخصیت‌های خارجی یا شخصیت‌هایی را که به لحاظ فیزیکی و ذهنی منتسب به هویت غیرانگلیسی‌اند برای قهرمان انگلیسی، وطنی و طبقه متوسط خود، جین، تهدید تلقی می‌کند. مقاله حاضر در هر یک از سه بخش اصلی خود به چگونگی بازنمایی سه نژاد کرئول، ایرلندی و فرانسوی در جین ایر می‌پردازد و پس از ارایۀ شواهد متنی و اجتماعی-تاریخی، چنین نتیجه می‌گیرد که جین ایر در لایه های آشکار خود متنی ضد نژادگرایی و همزمان در لایه‌‌های پنهان‌تر خود نژادگرایانه است.