ارزیابی مقاومت و بیش‌اندوزی سرب به وسیله گیاه سلمه‎تره (chenopodium album L.) در خاک‌های آلوده به فلزات سنگین

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه گیلان،

3 دانشگاه آزاد اسلامی

4 دانشگاه تربیت مدرس

doi
چکیده

مقاومت و جذب آلاینده‌ها به‎ویژه فلزات سنگین به‌ وسیله گیاهان مختلف متفاوت است. چنان‎چه بتوان گیاهان مقاومی یافت که قادر باشند مقداری از آلودگی‌های موجود در آب و یا خاک را کاهش دهند می‌توان از آن‌ها برای آلودگی‌زدایی منابع آلوده استفاده کرد. هدف از این پژوهش بررسی توا‎نایی گیاه شورپسند سلمه‎تره در استخراج گیاهی سرب و تعیین زمان پالایش سرب از خاک‎های سطحی آلوده به وسیله این گیاه بود. بدین منظور آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با شش تیمار شاهد، 150، 300، 600، 900 و 1200 میلی‎گرم سرب در هر کیلوگرم خاک و چهار تکرار اجرا گردید. پس از طی دوره رشد، گیاهان برداشت و میزان سرب در ریشه و اندام هوایی گیاه اندازه‎گیری شد. نتایج نشان داد‎ که رابطه‌ای مثبت و غیر خطی بین مقدار سرب تجمع یافته در ریشه و اندام هوایی با غلظت سرب خاک وجود دارد. بیشترین مقدار سرب تجمع یافته در ریشه و اندام هوایی به ترتیب 75/64 و 125/4 میلی‎گرم بر کیلوگرم بود. بیشترین مقدار ماده خشک در یک سال در تیمار 600 میلی‎گرم برکیلوگرم نزدیک به 35 تن در هکتار به‌دست آمد و کمترین زمان پالایش هم در تیمار 600 میلی‎گرم بر کیلوگرم و برابر با 9 سال بود که در سطح 5% از آلودگی سربی به‌دست آمد. بنابراین با توجه به امکان برداشت سلمه‎تره تا سه بار در سال، توان بالای بیش‎اندوزی و تولید زیست توده فراوان، می‌توان از این گیاه برای پالایش خاک‎های آلوده به سرب استفاده کرد.