بررسی سبک شناسانة رمان «ارمیا» اثر رضا امیرخانی
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه سمنان
2 دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات مقاومت دانشگاه سمنان
doi
10.22103/jrl.2018.2000چکیده
سبک در هنر داستاننویسی به مانند سبک در سایر انواع ادبی، فراهنجاری در زبان است که نظام خاص احساسات و اندیشههای نویسنده و شیوة شخصی او را در نگریستن به جهان نمایش میدهد. در دوران معاصر، سبکشناسی اگرچه همانند گذشته مورد استفاده قرار میگرفته؛ امّا از لحاظ کاربرد زبانی و ویژگیهای ادبی دچار تغییر و دگرگونیهایی شده است که نویسندگان معاصر را همچون گذشته صاحب سبکی شخصی ساخته است. سبک خاصی که امیرخانی در آثار خود به کار برده از حیث زبانی و ادبی قابل تأمّل است: کاربرد واژگان جنگی، جابهجایی ارکان جمله، استناد به آیات قرآن، جدا نوشتن کلمات متّصل و... از برجستگیهای زبانی او به شمار میرود. همچنین کاربرد تشبیه، توصیف و تصویر از موارد دیگر سبکی او به شمار میآید. محوریت غالب فکری او، نشان دادنِ تضاد و تناقضی است که برخی از رزمندگان، پس از بازگشت از جبهه و جنگ به آن دچار میشوند و همین عامل، سبب کنارهگیریِ آنان از مردم میشود. روش اتخاذ شده برای بررسیِ سبکیِ رمانِ ارمیا، رویکرد سبکشناسیِ لایهای است. در این روش، متن داستان در سه لایة زبانی، ادبی و فکری مورد تحلیل سبکشناسانه قرارگرفته است. در سطح زبانی، عناصر لفظی و زبانی پرکاربرد، به عنوان موتیفِ لفظی یا دورن مایه نشان داده شده است. در سطح ادبی نیز عناصر ادبیِ متن که ایجاد کننده تصویر و موسیقی در متن شدهاند و در نهایت در سطح فکری نیز، عناصر فکری و محتوایی غالب در متن رمان مشخّص شدهاند. در این مقاله کوشیدهایم به بازنمایی سبکیِ این رمان در سه حیطة زبانی، فکری و ادبی دست یابیم.