نیاز آبی گیاه پنبه و ضریب گیاهی Kc مربوط به آن به روش لایسیمتری در منطقه کاشمر

نویسندگان

1 مربی پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی

2 مربی پژوهش بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذرخراسان رضوی

doi
10.22092/ijsr.2007.127062
چکیده

پنبه یکی از مهمترین گیاهان صنعتی است که در اقلیم های متفاوتی توانایی تولید محصول را دارا می باشد. بروز خشکسالی و بدنبال آن کمبود منابع آبی در کشور اهمیت تعیین نیاز آبی گیاهان و همچنین گیاه پنبه را بیش از پیش روشن ساخته است. بمنظور‌ تعیین‌ نیاز آبی‌ یا تبخیر و تعرق‌ گیاه پنبه ، این طرح با استفاده از یک‌ دستگاه‌ لایسیمتر به‌ ابعاد 5/1×2×2 مترمکعب در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کاشمر و در خاکی با بافت سیلتی لوم اجرا گردید. قبل‌ از کاشت‌ نوع‌ خاک‌،نقاط مهم شاخص های ‌ رطوبتی‌ خاک‌شامل‌ رطوبت‌ در ظرفیت‌ زراعی)‌ (FCو نقطه‌ پژمردگی‌(PWP) تعیین‌ شد‌. میزان‌ کود مورد نیاز بر اساس‌ آزمون‌ خاک‌ وتوصیه‌ کودی‌ مؤسسه‌ تحقیقات‌ خاک‌ و آب‌ مشخص‌ گردید. زمان‌ آبیاری‌ و مقدار آب‌ آبیاری‌ در هرنوبت‌ مشخص گردید. آبیاری‌ زمانی‌ انجام‌ می‌شد که‌ رطوبت‌ سهل‌ الوصول‌ خاک‌ تخلیه‌ شده‌ بود و مقدار آب‌ آبیاری‌ از طریق‌ فرمول‌ محاسبه شده و به‌ حدی‌ داده‌ می‌شد که‌ حداکثر10./.  زه‌آب‌ ایجاد شود.در هر نوبت‌ آبیاری‌ آب‌ داده‌ شده‌ به‌ لایسیمترتوسط کنتور اندازه‌گیری و مقدار زه‌آب‌ نیز پس‌ از آبیاری‌ تعیین گردید. بر اساس‌ معادله‌ بیلان‌،تبخیر وتعرق‌ گیاهETc)‌ (از فرمول‌ زیر محاسبه‌ گردید: ETc=I+P +dw-D که‌ dw تغییرات‌ رطوبت‌ خاک‌ بین‌ دو آبیاری‌ و P وI به‌ ترتیب‌ بارندگی‌ و مقدارآب‌ آبیاری‌ و Dمقدار آب‌ زهکشی‌ شده‌ است‌. نتایج‌ نشان داد میانگین تبخیر و تعرق گیاه پنبه در سال های اجرای طرح ( 4سال) معادل 1183میلیمتر می باشد. این در حالی است که این مقدار به روش فرمول پنمن مانتیث در کتاب برآورد نیازآبی گیاهان  4/1000 میلیمتر برآورد گردیده است.