پتانسیل آللوپاتیکی ارقام برنج ایرانی (Oriza sativa L.) روی خصوصیات رشدی علف هرز سوروف (Echinochloa cruss-galli L.)
نویسندگان
1 استاد، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور کرج
3 استادیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور کرج
4 دانش آموخته کارشناسی ارشد زراعت، دانشگاه تربیت مدرس تهران
5 استادیار گروه آبیاری دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان
doi
چکیده
بهمنظور بررسی توانایی عصاره آبی پوسته ارقام برنج ایرانی بر کنترل جوانهزنی و رشد گیاهچههای سوروف، آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 3 تکرار و در دو شرایط آزمایشگاه و گلخانه مورد مطالعه قرار گرفت. در این تحقیق که در سال 1389 در گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس اجرا شد، تأثیر عصاره پوسته 20 رقم برنج در 4 غلظت (شاهد، 5،10 و 15 درصد) بر جوانهزنی و رشد گیاهچههای علف هرز سوروف، مورد آزمایش قرار گرفت. مطالعات آزمایشگاهی نشان داد که تعدادی از ارقام برنج تأثیر تحریککننده و برخی دیگر اثر بازدارنده بر رشد علف هرز سوروف دارند. رقم خزر بیشترین بازدارندگی را بر درصد جوانهزنی، سرعت جوانهزنی، طول ریشهچه، طول ساقهچه، وزن خشک ریشهچه و وزن خشک ساقهچه نشان داد. همچنین ارقام اصلاح شده نسبت به ارقام بومی دارای خاصیت بازدارندگی بالاتری بودند، در حالی که ارقام بومی نقش مهمی در تحریک جوانهزنی دانه سوروف ایفا کردند. نتایج تحقیقات گلخانهای نشان داد که رقم خزر باعث کاهش معنیدار درصد جوانهزنی، سرعت جوانهزنی، طول ریشهچه، وزن خشک ریشهچه و ساقهچه و وزن خشک کل علف هرز سوروف (01/0P≤) گردید. رقم ندا بالاترین نقش کنترلکنندگی بر طول ساقهچه را نشان داد. این مطالعه نشان داد که ارقام مختلف تأثیرات متفاوتی را در بازدارندگی بر فاکتورهای رشدی سوروف داشته، که از این خصوصیت میتوان بهعنوان یک علفکش طبیعی استفاده نمود. همچنین افزایش غلظت عصاره سبب افزایش تأثیر بازدارندگی و تحریککنندگی ارقام مختلف برنج بر علف هرز سوروف گردید.
