نقش متغیرهای جغرافیایی در بحران های ژئوپلیتیکی ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.
2 استاد جغرافیای سیاسی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه ازاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار جغرافیای طبیعی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
4 دانشیار جغرافیای سیاسی و گردشگری، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
doi
چکیده
وضعیت جغرافیایی یک کشور چه از لحاظ موقعیت آن کشور بر روی کره زمین و چه از لحاظ فاصله آن کشور تا آبهای آزاد و ارتباط آن با کشورهای مجاور، در تدوین استراتژیهای کشور در شرایط عادی و البته بحرانی حائز اهمیت است. بحران پیشامدی است که به صورت ناگهانی و گاهی فزاینده رخ میدهد و به وضعیتی خطرناک و ناپایدار برای فرد، گروه یا جامعه میانجامد. بحرانها سرچشمهها و انواع مختلف دارند اما بحران ژئوپلیتیکی عبارت است از منازعه و کشمکش کشورها و گروههای متشکل سیاسی- فضایی و بازیگران سیاسی بر سر کنترل و تصرف یک یا چند ارزش و عامل جغرافیایی. هدف اصلی این مقاله عبارت است از تحلیل و بررسی نقش متغیرهای جغرافیایی در بحرانهای ژئوپلیتیکی ایران. سؤال اصلی مقاله این است که متغیرهای جغرافیایی به ویژه تغییرات آب و هوایی و خشکسالی چه نقشی بحرانهای ژئوپلیتیکی ایران دارند؟ فرضیهای را که برای در صدد اثبات صدق و کذب آن هستیم این است که متغیرهای جغرافیایی به ویژه تغییرات آب و هوایی و خشکسالی ازآنجا که باعث نزاع بر سر منابع کمیاب میشوند در بحرانهای ژئوپلیتیکی ایران نقش دارند. روش این مقاله توصیفی تحلیلی است که در آن سعی خواهد شد با استفاده از مقالات علمی و پژوهشی و نیز سایر اسناد و مدارک مکتوب و دیجیتال به تحلیل موضوع پژوهش پرداخته شود. نتایج مقاله نشان میدهد که بحرانهای ژئوپلیتیکی که بعضاً حاصل تلاش برای تسلط بیشتر بر منابع کمیاب جغرافیایی هستند اغلب به دلیل آن که این منابع در بعضی مناطق دچار بحران طبیعی میشوند به وقوع میپیوندد و بنابراین بحرانی جغرافیایی به بحرانی ژئوپلیتیک تبدیل میشود.