اثربخشی ژن‌های مقاومت به لکه‌برگی سپتوریایی گندم (Stb) در برابر جدایه‌های Mycosphaerella graminicola استان فارس

نویسندگان

1

2 موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج

3

doi
10.22092/spij.2017.111235
چکیده

بیماری لکه‌برگی سپتوریایی گندم که توسط Mycosphaerella graminicolaبا فرم غیر جنسی Zymoseptoria tritici ایجاد می‌شود به عنوان یکی از بیماری‌های مهم و خسارت‌زای گندم در جهان و ایران مطرح است. به منظور بررسی الگوی پرآزاری جدایه‌های استان فارس روی ارقام افتراقی حاوی ژن‌های مقاومت، آزمون بیماریزایی نسبت به هفت جدایه از این استان در شرایط کنترل شده در سال 1392 در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج با استفاده از روش رتبه‌دهی 5-0 انجام شد. از مجموع 126 برهمکنش جدایه- رقم، 41 برهمکنش مقاومت و 85 برهمکنش حساسیت مشاهده شد. نتایج نشان داد که به جز جدایه‌های RM186 و RM177 با الگوی بیماریزایی یکسان، بقیه جدایه‌ها الگوی بیماریزایی متفاوتی داشتند که دال بر وجود تنوع ژنتیکی این جدایه‌ها نیز بود. جدایه‌های RM9، RM175 و RM179 کم پرآزارترین جدایه‌ها بودند که روی 9 رقم از 18 رقم افتراقی بیماریزا بودند. جدایه‌های RM28 و RM59 از 18 رقم افتراقی، روی 16 رقم بیماریزا بوده و پرآزارترین جدایه‌ها بودند. نتایج نشان داد که از میان ژن‌های مقاومت، تنها ژن‌های Stb16/Stb17 موجود در رقم M3 نسبت به تمام جدایه‌های فارس موثر بودند. ژن‌های Stb5، Stb6، Stb7 و Stb8 مقاومت موثری علیه جدایه‌های فارس نداشتند. این نتایج می‌تواند در برنامه‌های به‌نژادی گندم برای مقاومت به بیماری لکه‌برگی سپتوریایی در استان فارس مورد استفاده قرار گیرد.