جایگاه رجز در شعر دفاع مقدّس
نویسندگان
1 استاد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه شهید باهنر کرمان
2 آموزش وپرورش-دبیر
doi
10.22103/jrl.2017.1720چکیده
سرزمین ایران، همواره سرزمین حماسه، دلیریو شجاعت بودهاست. حماسههای ملّی - مذهبی فراوان در اعصار گذشته و حال در خصوص تکریم قهرمانان ملّی - مذهبی به نظم درآمده و پهلوانیها، رشادتها، آرمانها و خواستهای ایرانیان را توصیف کردهاند. ادبیّات پایداری (که شعر دفاع مقدّس، گونهای از آن است) شاخهای از درخت تنومند ادبیّات حماسی است که در هر روزگاری به شیوۀ خاصی نمود مییابد. اگرچه بین سرودهها با درونمایه و مضمون مقاومتو پایداری در دوران دفاع مقدّس و پس از جنگ، با مضمون ادب حماسی کلاسیک، تفاوتهایی است، وجه اشتراکهمۀ آنها ظلمستیزی، مبارزه با استبداد داخلی، بیگانهستیزی، عدالتخواهی و دعوت به استقامت در برابر دشمن است. اغلب سرودههای آغازین جنگ و سالهای دفاع مقدّس به قصد تهییج و ترغیب به نبرد و مقاومت و پایداری سرودهشدهاند؛ بنابراین مضمونی، رجزگونه دارند. این مقاله، ضمن اشاره به کاربرد رجز در اشعار حماسی ادوار مختلف شعر فارسی، مقاصد و کارکردهای آن در اشعار دفاع مقدّس را بررسی کردهاست. برای نیل بدین مقصود، ابتدا رجز در اشعار دفاع مقدّس استخراج گردیده، پس از آن مقاصد و کارکردهای رجز در این اشعار تحلیل شدهاست.
