خوانش نمادگرایی پایداری در مجموعة شعرگنجشک و جبرئیل و الحسین لغة ثانیة
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری
2 کارشناس ارشد زبان و ادبیّات عربی و مدرس دانشگاه فرهنگیان
3 عضو هیأت علمی دانشگاه فردوسی
doi
10.22103/jrl.2017.1722چکیده
شعر پایداری عاشورایی عربی و فارسی هر روز پرتوانتر از دیروز، عرصههای معنایی و تصویرآفرینی و صور خیال را میپیماید و غنیتر و شکوفاتر میگردد تا جاییکه توانسته از مرزهای عادی درگذرد و در مقایسه با شعر دهههای گذشته زیباتر، خیالانگیرتر و پر رمز و رازتر شود. توجّه به این نمادها ما را با پیامها و آرمانهای عاشورا و شاعران عاشورایی آشنا میسازد؛ «گنجشک و جبرئیل سید حسن حسینی و «الحسین لغة ثانیة» سرودۀ جواد جمیل دو اثر سرآمد نمادپردازی در شعر عاشورایی هستند که در این مقاله با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی تطبیقی نمادهای آنها میپردازیم. از دید حسینی، عاشورا نه تنها حادثهای مغموم نیست، بلکه او با کاربرد بالای بسامد نمادهای حنجره، گلو و گلوگاه و رنگ سرخ بر عدالتخواهی، فریاد و مبارزهطلبی قیام عاشورا تکیه میکند. اندیشه و فلسفة حاکم بر تمامی اشعار این مجموعه «ما رایتُ إلاّ جمیلاً» میباشد؛ همچنین در زمنیة نمادهای ملّی و اسطورهای حسینی با تکیه بر فرهنگ ایرانی و اسلامی و با اعتقاد به حکمت اشراق اشعار خود را میسراید. جمیل با نگاهی فرامکانی و فرازمانی به عاشورا مینگرد. نمادهای لب، خاکستر و خاکستری در شعر او، فضای استبداد و ابهام حاکم بر کشور عراق را مجسّم مینماید و زخم و جراحت حسین (ع) زبانی دیگر است؛ زبان دومی که تفسیر زبان وحی و پیامبر (ص) است.