فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قارچهای میکوریز آربسکولار همزیست اجباری ریشه در بیش از 80 درصد خانواده‌های گیاهی می‌باشند. علی‌رغم تاثیرات مفید این قارچها، عدم رشد آنها در محیط‌های سنتز شده آزمایشگاهی که ناشی از طبیعت همزیست اجباری بودن آنهاست، بزرگترین محدودیت برای به کارگیری این میکروارگانیسم‌ها در اراضی کشاورزی می‌باشد. تاکنون سه روش هیدروپونیک، ائروپونیک و کشت همزمان ریشه و قارچ به صورت درون شیشه‌ای برای تکثیر صنعتی این قارچها به کار گرفته شده است. از بین روشهای ذکر شده روش اخیر هم از نظر جنبه‌های اقتصادی و هم از نظر خلوص مایه تلقیح تهیه شده، بیشترین موفقیت را در پی داشته است. این تحقیق بر مبنای ضرورت تهیه و توسعه روش کشت درون شیشه‌ای همزمان قارچ و ریشه میزبان و استفاده از این فرآورده به عنوان مایه تلقیح خالص به مورد اجرا گذاشته شده است. به این منظور از اسپورهای قارچ Glomus intraradices  بومی خاکهای ایران استفاده گردید. اسپورهای جوان پس از جداسازی از محیط کشت گیاه و به منظور حذف آلودگی‌های سطحی در طی چند مرحله با آب مقطر و Tween 20 شسته شدند. برای استریل سطحی اسپورها ابتدا از محلول کلرامین‌تی دو درصد و سپس از محلولی حاوی استرپتومایسین سولفات با غلظت 200 میلی‌گرم در لیتر و جنتامایسین سولفات با غلظت 100 میلی‌گرم در لیتر استفاده گردید. به منظور بررسی آلودگی احتمالی، اسپورها به محیط حداقل منتقل و به مدت یک هفته در دمای 25 درجه سانتی‌گراد نگهداری گردیدند. با قرار دادن اسپورهای عاری از آلودگی سطحی در مجاورت راس ریشه‌های القاء شده موجود در سطح محیط کشت حداقل، رابطه همزیستی بین دو ارگانیسم برقرار گردید. برای تکثیر همزمان قارچ و ریشه از بطری‌های شیشه‌ای در پیچ‌دار حاوی 100 میلی‌لیتر محیط حداقل استفاده شد. رنگ‌آمیزی اسپور تولید شده با محلول MTT نشان داد که بیش از 95 درصد از اسپورهای تولید شده زنده و دارای قدرت رویش می‌باشند. همچنین کلنیزاسیون ریشه‌های القایی با قارچ بیش از 70 درصد بود. نتایج این تحقیق حاکی از این است که روش کشت درون شیشه‌ای به کار گرفته شده دارای کارایی بسیار خوبی برای تکثیر قارچ Glomus intraradices و احتمالاً سایر گونه‌های قارچهای میکوریز آربسکولار می‌باشد.