همگرایی نهادی و پویایی علمی: تأملی بر کارنامة پژوهشی و تکثر موضوعی نشریه هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی

نویسندگان

1 استاد گروه سینما، دانشکده سینما و تئاتر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfadram.2026.107210
چکیده

سردبیر کوشا و پیگیر نشریه هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی از این شماره رسم کهن اما گاه فراموش‌شده‌ای را احیا کرده‌اند؛ اینکه در هر شماره یکی از اعضای هیأت تحریریه متن کوتاهی را به‌عنوان «سخن سردبیر میهمان» بنگارند. قرعة نخستین نوشتار نیز به نام من افتاده است که با افتخار سال‌ها عضو هیأت تحریریه این نشریه بوده‌ام و سال‌هاست که در نشریه نامة هنرهای نمایشی و موسیقی (دانشگاه هنر ایران) در سمت مدیر مسئول، سردبیر، و عضو گروه نویسندگان فعالیت داشته‌ام. به‌صراحت می‌توان گفت نشریات هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی و نامة هنرهای نمایشی و موسیقی، دو مجلة پژوهشیِ معتبر در حوزه‌های سینما، تئاتر، پویانمایی، رادیو و موسیقی بوده و هستند. در دوران تحصیلم در دورة کارشناسی ارشد پژوهش هنر در دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران (1373 تا 1375) با استاد جوان و خوش‌برخورد و دانایی آشنا شدم به نام دکتر محمدباقر قهرمانی. از نیکبختی من است که این آشنایی به دوستی پابرچا و مستحکمی تبدیل شده است. در آن زمان تصور نمی‌کردم روزی فرا برسد که ما دو نفر هم زمان اما جداگانه سردبیر این دو نشریة معتبر باشیم! منش نشریة هنرهای زیبا از همان ابتدای انتشار در سال 1374 تاکنون بر چاپ مقالات علمی‌پژوهشی مستدل استوار بوده است. این منش پژوهشی از سال 1388 که نام نشریه به هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی تغییر یافت، شدت گرفته است. نگاهی به عناوین مقاله‌های این شماره این مدعا را تأیید می‌کند. به‌علاوه، عناوین این مقالات نشان از تنوع مباحث این نشریه دارد: از مباحث تئاتر گرفته (مقالة سناریوهای محتمل تئاتر ایران در افق 1420) تا مباحث زیبایی‌شناسی و انیمه (مقالة پژوهشی «در مبانی تخیل از منظر ژیلبر دوران در انیمة ناروتو شیبودن»)، مباحث پدیدارشناسی در سینما (دو مقالة «پدیدارشناسی بدن در سینما: بررسی تمایز لایب و کورپر در بازنمایی بدن و تجربة مخاطب» و «تحلیل انتقادی نقد دنیل‌یا کاوون بر پدیدارشناسی فیلم مرلوپونتی»)، مباحث مربوط به موسیقی (مقالة «تبارشناسی موسیقی تک‌دست در مازندران از سنت آیینی تا موسیقی مردم‌پسند»)، مباحث جدید مربوط به روایت‌های تعاملی و بازی‌های رایانه‌ای (مقالة «توسعة روایت‌های تعاملی در بازی‌های رایانه‌ای برپایة عناصر داستانگویی غیرکلامی»)، و مباحث مربوط به رسانه‌ها (مقالة «خوانش قوم‌نگارانة بازنمایی فرهنگ‌ها و جوامع در رسانه‌های تصویری با تأکید بر آراء مارگارت مید»). این تنوع در مباحث و نویسندگان مقالات را با نگاهی گذرا به شماره‌های پیشین این نشریه نیز می‌توان دریافت. در این میان، همت بلند مدیر مسئول، سردبیر، مدیر داخلی، اعضای هیأت تحریریه و همکاران بخش‌های فنی ستودنی است که به‌رغم همة دشواری‌هایی که انتشار چنین نشریاتی به‌ همراه دارد، موفق به انتشار به‌موقع آن شده‌اند. برای شخص من جای بسی مباهات است که در انتشار نشریه هنرهای زیبا: هنرهای نمایشی و موسیقی در سال‌های گذشته تاکنون نقش کوچکی داشته‌ام. مرور نام اعضای هیأت تحریریة این نشریه از آغاز تاکنون، نشان می‌دهد که این بزرگان، که همگی از نخبگان علمی در حوزة تخصصی خویش‌اند، در کنار داوران محترم مقالات، نقشی کلیدی در ارتقای کیفیت این مجله ایفا کرده‌اند. با تمام وجود، تداوم موفقیت این نشریه و همة دست‌اندرکاران گرامی آن را آرزومندم.