بررسی نقش مدیریت چرای آزاد و دست کاشت مراتع بر تولید روانآب

نویسندگان

1 دانش آموخته مهندسی مرتعداری دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، مازندران

2 استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه مازندران، ساری

3 مدیر و استادیار گروه مهندسی آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور، مازندران

doi
10.22092/ijsr.2007.127222
چکیده

عرصه های منابع طبیعی کشور در دهه­های اخیر به شدت در معرض تخریب و انهدام قرار گرفته و عواقب ناگواری از قبیل کمبود آب، وقوع سیل و فرسایش خاک را به دنبال داشته است. در این پژوهش به منظور بررسی اثرات مدیریت چرای آزاد و همچنین کشت یونجه بر تولید روانآب، منطقه متش واقع در مراتع میان بند کوه‌های تالش با مساحت 500 هکتار انتخاب گردید. به منظور برآورد میزان روانآب از پلات‌های آزمایشی با ابعاد 18/22*83/1 متر و با سه تکرار در مقیاس زمانی رگبار استفاده گردید. سپس بررسی حجم روانآب خروجی ناشی از رگبارها در هر کدام از تیمارها با استفاده از آنالیز واریانس و مقایسه عملکرد تیمارها با استفاده از آزمون t جفتی انجام پذیرفت. همچنین روند تغییر روانآب در ارتباط با تغییرات پوشش گیاهی و خصوصیات مختلف بارندگی به ترتیب با استفاده از تحلیل داده ها و روابط رگرسیونی ارزیابی شد. تجزیه و تحلیل نتایج نشان داد که روانآب خروجی از پلات‌های تحت چرای آزاد به طور متوسط 5/5 برابر مقدار روانآب در پلات‌های دست کاشت بوده و تفاوت آنها در سطح اعتماد 99% معنی دار بوده است. نتایج تجزیه و تحلیل رگرسیونی و خطای تخمین روابط بدست آمده همچنین دلالت بر تأثیرپذیری معنی‌دار مقدار روانآب از مقدار، مدت و شدت بارندگی تنها در پلات‌های تحت چرای آزاد داشته است.