مقاله پژوهشی:تبیین و اولویتبندی ابعاد و مؤلفههای نظام کارگزاری حج و زیارت جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی
2 استادیار مدیریت سیستمها و عضو هیئت علمی دانشگاه جامع امام حسین(علیهالسلام)
3 استاد مدیریت گرایش رفتار و عضو هیئت علمی دانشگاه جامع امام حسین
4 استاد مدیریت استراتژیک و عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر
doi
چکیده
حج به عنوان فروع دین و یک عمل عبادی و سیاسی دارای ظرفیتهای گستردهای برای جهان اسلام است. اجرای عملیات حج و زیارت بهصورت نوین حداقل با نیمقرن تجربه در امر خدمترسانی به زائران با فراز و فرودهای زیادی مواجه بوده است. این مهم به علت نداشتن الگوی مناسب و برآمده از تحقیقات علمی پس از گذشت سه دهه از انقلاب، همچنان با چالشهای زیادی روبهرو است. ازاینرو هدف اصلی پژوهش تبیین و اولویتبندی ابعاد و مؤلفههاینظام کارگزاری حج و زیارت ج.ا.ا است. بر این اساس، پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از لحاظ نوع دادههای گردآوریشده، ترکیبی است در بخش کیفی پروتکل مصاحبه ذهن کاوی با خبرگان به تعداد 30 نفر بوده است و در بخش کمی از روش جمعآوری دادهها، با استفاده از پرسشنامه به صورت میدانی انجام گردید. جامعه آماری این تحقیق متشکل از صاحبنظران، متخصصان و خبرگان حوزه کارگزاری حج و زیارت به تعداد 80 نفر و روش نمونهگیری هدفمند بوده است. اعتبار الگوی تحقیق با استفاده از نرمافزارهای SPSS و PLS حاصل گردید. نتایج پژوهش نشان داد که از بین 5 بعد الگوی نظام کارگزاری «نظام مدیریت»، دارای اولویت اول و سایر ابعاد به ترتیب «نظام ارزشی»، «نظام پشتیبانی»، «فعالیتهای کلیدی» و «نظام تعاملات محیطی» در اولویتهای بعدی قرارگرفتهاند. همچنین از بین 29 مؤلفه احصاء شده، مؤلفههای «نظارت و کنترل»، «معنویت»، «روانسازی سفر زائر»، «حرفهای و کارآمد بودن کارگزار» و «مسئولیتپذیری و خدمتگزاری کارگزاران» به ترتیب حائز بیشترین امتیاز شدند. از مهمترین دستاورد این پژوهش پیشنهاد ایجاد نهاد کارگزاری حج و زیارت است.