خوانش قوم‌نگارانه انیمیشن: بازنمایی فرهنگ‌ها و جوامع در رسانه‌های تصویری با تأکید بر آراء مارگارت مید (مطالعه موردی: انیمه داستان شاهدخت کاگویا)

نویسندگان

1 استادیار، گروه ارتباط تصویری، دانشکده هنرهای تجسمی دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22059/jfadram.2025.388101.615995
چکیده

انیمیشن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رسانه‌های تصویری در عصر حاضر، نقش قابل‌توجهی در شکل‌دهی به تصورات و باورهای فرهنگی دارد. این رسانه قادر است روایت‌هایی را ارائه کند که به شخصیت‌های خلق‌شده و زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی آن­ها اشاره دارد. مارگارت مید یکی از مشهورترین قوم­نگاران و انسان‌شناسان قرن بیستم است. نظریات او در مورد فرهنگ و هویت بر تولیدات سینمایی و انیمیشن تأثیر گذاشته است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از تکنیک تحلیل محتوای کیفی و با هدف واکاوی مؤلفه­های مختلف بازنمایی فرهنگ‌ها و جوامع در رسانه انیمیشن و شیوه خوانش آن­ها از منظر قوم­نگاری با تکیه‌بر آراء مارگارت مید، با تأکید بر الگوهای فرهنگی، پرداخته است. پرسش اصلی پژوهش حاضر این‌گونه مطرح می­گردد: «مؤلفه­های مختلف بازنمایی فرهنگ‌ها و جوامع در رسانه انیمیشن و شیوه خوانش آن­ها از منظر قوم‌شناسی با تکیه‌بر آراء مارگارت مید کدام­اند؟» در این مطالعه، به تحلیل نمادها، روایت‌ها، زبان و گفتمان‌های فرهنگی و تأثیرات اجتماعی انیمیشن‌ پرداخته شده است. نتیجه این پژوهش با استفاده از انیمه داستان شاهدخت کاگویا به‌عنوان یک مطالعه موردی، نشان داده است که انیمیشن می‌تواند به‌عنوان یک وسیله برای بیان فرهنگی و انعکاس اجتماعی عمل کند. مطالعه و تحلیل انیمیشن‌ها از دیدگاه قوم‌نگاری، به‌ویژه در دنیای چندفرهنگی و جهانی­شدة امروز، اهمیت ویژه‌ای دارد.