بازتاب پیامدهای استبداد در شعر احمد مطر
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی
doi
10.22103/jrl.2017.1729چکیده
بیتردید، کشورهای عربی خاورمیانه و بهویژه عراق، درحالیکه به لحاظ معادن نفت،گاز و دیگر ثروتهای خدادادی در زمرة کشورهای بسیار غنی جهان بهشمار میروند، از نظر اقتصادی و صنعتی، اوضاعی بسیار عقبمانده و بحرانی دارند. بهنظر میرسد این عقبماندگیها و نابسامانیهای اقتصادی و اجتماعی، یکی از مهمّترین عوامل بروز جنبشها و خیزشهای فراگیر اجتماعی و مردمی در این کشورهاست. بدیهی استکه خود این عقبماندگیهایگوناگون نیز، ناشی از ساختار قدرت استبدادی و حکومت مطلقة سیاسی در این جوامع است؛ بنابراین، ساختار قدرت متصلّب و استبدادی، همچنین ریشهدار بودن سنّت در خاورمیانة عربی، بحرانهای عمیق و در نتیجه، پیامدهای ویرانگری را در عرصههای گوناگون زندگی مردم به وجودآوردهاست. شناخت این پیامدها و ریشههای مخرّبآن، میتواند برای دوستداران ادب سیاسی بسیار سودمند باشد. این پژوهش، با روشتوصیفی– تحلیلی و بر پایة تأمّل در آخرین دیوان احمد مطر، میکوشد تا ویرانگرترین پیامدهای استبداد؛ یعنی نهادینهشدن ترس و اندوه در جامعه، گسترش انفعال و یأس اجتماعی در مردم، ترویج نفاق و دروغ، انحراف زبان، بحران هویّت و در نتیجه عقبماندگی اقتصادی و علمی و در نهایت، فروپاشی اجتماعی و فرهنگی جامعة عرب را از منظرشعر او مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. بدیهی استکه دستاورد این نوشتار، موجب ارتقا و افزایش سطح آگاهی علاقهمندان به ادب سیاسی نسبت به ساختار قدرت مطلقة سیاسی در جامعة عرب و پیامدهای مهمّ آن از منظر شعر احمد مطرخواهد شد.