فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نمونه‌های اولیه‌ای در زندگی واقعی هر نویسنده وجود دارد که به نوعی ذهن وی را برای آفرینش یک یا چند شخصیّت برمی‌انگیزد. نویسنده با استفاده از این ابزارها و مواد خام و نیز نیروی تخیّلش دست به خلق کاراکترهای داستانی‌اش می‌زند. این پژوهش برآن است تا با روش توصیفی- تحلیلی به تعیین پروتوتایپ‌های رمانِ «زمستان 62» از «اسماعیل فصیح» و «زمین سوخته» از «احمد محمود» بپردازد. برای رسیدن بدین منظور، ابتدا شخصیّت­های اصلی و فرعی رمان­ها مشخّص و از لحاظ ساختاری تحلیل می‌شوند. پس از آن نوع پروتوتایپ مشخّص و در عین حال با هم مقایسه می­گردند. برآیند تحقیق نشان از آن دارد که «اسماعیل فصیح» در آفرینش آدم‌های داستانی‌اش در «زمستان 62» از پروتوتایپ‌های «طبقاتی» و «پروتوتایپ در زندگی خصوصی نویسنده» استفاده نموده‌است. «احمد محمود» در خلق کاراکترهای رمانش در «زمین سوخته» از پروتوتایپ‌های «طبقاتی» و «تاریخی» بهره برده‌است. هر دو نویسنده‌ در خلق شخصیّت‌های داستانی‌شان از «پروتوتایپ طبقاتی» استفاده کرده‌اند. با این تفاوت که آنها گروه‌های مختلف اجتماعی را انتخاب نموده‌اند. «فصیح» طبقۀ روشنفکر و تحصیل‌کرده و «احمد محمود» گروه‌ها و طبقات آسیب­پذیر جامعه را در دوران «جنگ» به عنوان پروتوتایپ کلی اثر خود برگزیده­اند. آن­ها تلاش کرده­اند؛ تا در وجود یک یا چند شخصیّت رمان خود، ویژگی‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و روانی این گروه­ها را به تصویر بکشند.