دولت های منطقه ای و فرامنطقه ای و بحران ژئوپلیتیکی و امنیتی یمن با تاکید بر ایران و عربستان و هم پیمانان

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل و عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم انتظامی امین

doi
10.30479/psiw.2019.8964.2283
چکیده

اهداف: جنوب غرب آسیا به دلایل ژئوپلیتیکی و وجود کانون‌های مذهبی-ایدئولوژیکی و انرژی برای کشورهای قدرتمند محل توجه و البته کنش بوده است. نقش دو کشور مهم ایران و عربستان در این حوزه پر چالش به‌طور سنتی در وقوع و جهت‌گیری تحولات این منطقه و همچنین در فرایند نهایی تصمیم‌گیری کشورهای بزرگ ذینفع، اکیداً مؤثر و مورد­توجه بوده است. ازآنجایی‌که یمن در جنوب عربستان، غرب عمان، شرق دریای سرخ و در شمال خلیج عدن واقع است اهمیت آن را دوچندان کرده و این کشور به تنگه استراتژیک باب‌المندب تسلط دارد که رگ حیاتی کشورهای شاخ افریقا، عربستان و خصوصاً کشور مصر در انتقال انرژی است. مردم یمن از دیرباز دارای گرایش‌های مذهبی ازجمله تشیع و اهل سنت بوده که در حال حاضر اکثر مردم یمن زیدی با فقه شافعی هستند. مذاهب اسماعیلیه و صوفی هم در ردیف‌های بعدی  وجود دارند.روش: این مقاله به روش توصیفی_ تحلیلی درصدد پاسخ به این پرسش اصلی هست؛ ریشه بحران یمن تحت تأثیر چه عواملی است که منجر به گسترش دامنه بحران گردید؟یافته‌ها: رقابت­های ژئوپلیتیکی،امنیتی و ایدئولوژیکی بین ایران و عربستان­سعودی در منطقه و به­ویژه در یمن، سبب به­مخاطره افتادن هژمونی سنتی عربستان­سعودی شده است.نتایج: به دلیل نقش هویتی و معنوی هرکدام از دو کشور نسبت به تحولات به وجود آمده در کشورهای منطقه که به دنبال تأثیرگذاری بر اساس راهبرد کلان خود بوده‌اند؛ حضور مادی و ایدئولوژی وهابیت به رهبری عربستان در یمن به‌ وسیله پیام انقلاب اسلامی ایران و جنبش مقاومت خدشه‌دار شده و همین سبب پیچیده شدن بحران گردیده است.