ارزیابی توان سویه‌های بومی سودوموناس‌های فلورسنت ریزوسفر گندم برای تولید سیدروفور

نویسندگان

1 استادیار پژوهش موسسه تحقیفات خاک وآب

2 استاد دانشگاه مازندران

3 استادیار پژوهش موسسه تحقیقات خاک و آب

4 عضو هیات علمی دانشگاه ارومیه

5 استاد دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22092/ijsr.2006.127190
چکیده

در دهه‌های اخیر استفاده از توانایی باکتری‌های ریزوسفری برای تحریک و تقویت رشد گیاهان در سطح وسیعی گسترش یافته است. این تحقیق با هدف بررسی پتانسیل تولید سیدروفور سویه‌های بومی سودوموناس‌های فلورسنت درسال 1382 انجام گرفت. برای این منظور 201 جدایه از گونه‌های Pseudomonas putida، Pseudomonas fluorescens و Pseudomonas aeruginosa که از مزارع گندم مناطق مختلف ایران جداسازی و براساس روشهای استاندارد شناسایی شده ‌بودند، مورد آزمایش قرار گرفتند. همچنین از دو سویه PGPR خارجی متعلق به جنس سودوموناس بنامهای 7NSK2 و GRP3 بعنوان شاهد مثبت (sid+) و از سویه MPFM1 بعنوان شاهد منفی (sid-) استفاده شد. توان تولید سیدروفور توسط سویه‌ها با استفاده محیط جامد حاوی کرم آزورل اس (CAS-agar) مورد ارزیابی قرارگرفت. محیط‌های کشت آبی‌رنگ CAS-آگار با روش کشت قطره‌ای با 5 میکرولیتر از سوسپانسیون کشت تازه هر سویه با جمعیت تنظیم‌شده در حدودCFU/ml 108×5 در سه تکرار تلقیح شدند. در فواصل 24، 48، 72 و 96 ساعت انکوباسیون، قطر کلنی و قطر هاله نارنجی‌رنگ اطراف کلنی اندازه‌گیری و شاخص نسبت قطرهاله به قطر کلنی برای هر سویه محاسبه گردید. نتایج حاصل از ارزیابی توانایی تولید سیدروفور نشان داد که 100 درصد سویه‌های سودوموناس قادر به رشد و تولید سیدروفور در محیط CAS-آگار بودند. سرعت گسترش هاله در 25 درصد سویه‌ها کمتر از 15 میلی‌متر در روز، در 61 درصد بین 20-15 میلی‌متر در روز و در 14 درصد سویه‌ها بیش از 20 میلی‌متر در روز بود. در گروه با توان تولید بالای سیدروفور درصد زیادی (57 درصد) از جدایه‌ها را گونه Pseudomonas fluorescens تشکیل داد و درگروه با توان تولید متوسط گونه Pseudomonas putida با 56 درصد بیشترین فراوانی را داشت. بطورکلی در مورد هر سه گونه از نظر تولید سیدروفور، بالاترین فراوانی در محدوده متوسط (20-15 میلی‌متر در روز) قرار داشت. بهترین سویه‌ها، جدایه‌های FP136 و FP93 با توسعه هاله معادل 24 میلی‌متر در روز از گونه Pseudomonas fluorescens بودند. ضمناً سویه‌های FP45، FP165، FP159، FP120، FP190 و FP106 از گونه‌های مختلف توانایی بسیار بالایی نسبت به سویه‌های خارجی 7NSK2 و GRP3 در تولید سیدروفور نشان دادند. از میان جدایه‌های برتر FP93 و FP159 با توجه به توانایی تولید اکسین و انحلال فسفات نامحلول، برای تهیه مایه‌تلقیح PGPR پیشنهاد می‌شوند.