تعیین عادلانه کوشش مالیاتی استان‌های ایران با رویکرد منطق فازی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه اصفهان

2 استادیار اقتصاد، مدیرکل مرکز آموزش ‌و پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری اصفهان

3 کارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی- نویسنده مسئول

doi
10.22054/ijer.2015.4666
چکیده

عدم استفاده از ظرفیت‌های مالیاتی و نبود عدالت در دریافت مالیات میان استان‌های ایران از جمله مسائل و دغدغه‌های ذهنی مسئولان است. از این ‌رو به منظور برنامه­ریزی هر چه بهتر جهت افزایش درآمدهای مالیاتی، شناخت ظرفیت مالیاتی استان­ها ضرورتی اجتناب­ناپذیر است. تاکنون روش­های گوناگون اقتصادسنجی، الگوهای داده- ستانده، الگوی تابع مرزی و سری زمانی فازی برای برآورد ظرفیت مالیاتی بکار گرفته شده است. عمده مشکل این روش­ها آن است که بر اساس داده­های عملکرد گذشته، برآورد را انجام می­دهند. در این پژوهش بکارگیری روش کنترل منطق فازی (FLC) -برای نخستین بار- جهت تعیین ظرفیت مالیاتی استان­های کشور ایران در سال ۱۳۹۰ گامی کارساز در رفع این ایراد بوده است. نتایج پژوهش نشان داده بجز استان تهران در سایر استان­های کشور ظرفیت بالقوه­ مالیاتی وجود دارد. در بیشتر استان­ها کوشش مالیاتی علاوه بر اینکه در سطح پایینی است، پراکندگی زیادی دارد که نشان می­دهد مالیات‌ستانی در استان­ها بر اساس عدالت نبوده است. همچنین توان مالیات­دهی کشور تا 717/2 برابر می‌تواند افزایش پیدا کند.