تحقیقات تاریخی: بازنگری در پرونده ای از امیر موید سواد کوهی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد تاریخ ایران دوره اسلامی
doi
چکیده
در آستانهء جنگ جهانی اول،دامنهء تجاوزات روسها در مازندران گسترش یافت و اراضی سوادکوه هم مورد تعرض آنها قرار گرفت.شیرگاه معروف به دروازهء مازندران،در اواخر 1332 ق./1914م.به دست ژنرال پاتایوف روسی تصرف شد؛اما با تلاش اولیای دولت و امیر مؤید و حامیانش،روسها از اهالی شیرگاه بود و در مقابل پیشنهاد امیر مؤید،نمایندهء مجلس شورای ملی به دولت مبنی بر اجاره دادن خاصلجات به سیف الله خان سرتیپ(مستأجر سابق آن بلوک)،بخشی از اهالی ناراضی شیرگاه،ادعا کردند که قبل از ورود روسها،مورد تعدی و تجاوز افراد امیر مؤید قرار گرفتهاند.در این نوشتار،با رویکرد بررسی جایگاه تاریخی این شکایات، نخست به داوری برخی از نویسندگان راجع به این اسناد پرداخته میشود و پس از آن،با نگاهی به حضور روسها در مازندران در اواخر دورهء قاجار،مسئلهء مقابلهء امیر مؤید با روسها در سوادکوه،سیر رخدادهای منجر میشود که مسائل موجود در مناسبات امیر مؤید و بستگانش با رعایا،پر رنگتر از آنچه واقعیت داشته،منعکس شده است،و همراهان پاتایوف هم در آن بی تأثیر نبودهاند.