بررسی چند عامل سرخشکیدگی پسته و کنترل آن با تغذیه بهینه

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان

2

3 دانشجوی دکتری دانشگاه تربیت مدرس

4 دکتری دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22092/ijsr.2006.127439
چکیده

به منظور تعیین پراکنش، درصد وقوع و همچنین شناسایی عامل و یا عوامل بوجودآورنده عارضه سرخشکیدگی درختان پسته،‌ در سال 1381 از 203 باغ مناطق رفسنجان، کرمان، یزد و خراسان بازدید بعمل آمد. میزان وقوع عارضه سرخشکیدگی از 4 تا 90 درصد با متوسط 15 درصد و در رفسنجان 28 درصد تخمین زده شد. از باغ‌های مورد مطالعه بطور تصادفی 31 باغ مشخص و با حفر پروفیل نمونه‌برداری خاک از عمق‌‌‌های 40-0، 80-41 و 120-81 سانتی‌متر انجام و تجزیه‌های فیزیکی و شیمیایی انجام گرفت. از آب و همچنین برگ درختان پسته انتخابی نمونه‌برداری بعمل آمد و تجزیه‌های شیمیایی انجام پذیرفت. روابط همبستگی بین میزان سرخشکیدگی و فاکتورهای اندازه‌گیری شده بدست آمد. نتایج نشان داد که سرخشکیدگی با خصوصیات شیمیایی خاک (EC، Na، K، SAR، Na/Ca و Na/K) همبستگی مثبت داشت. با استفاده از رگرسیون گام به گام معادله *737/0=R2  (SAR)soil946/0+ (K)soil194/0- 799/51=Y بین سرخشکیدگی با K و SAR خاک حاصل و در سطح یک درصد معنی‌دار شد. با توجه به اینکه تعدادی از محققین قارچ Paecilomyces variotii را به عنوان یکی از عوامل بوجودآورنده عارضه سرخشکیدگی پسته معرفی نموده‌اند، سپس آزمایشی به صورت طرح کاملاً تصادفی با 4 تیمار و 6 تکرار بر روی 24 درخت 25 ساله رقم فندقی در باغی که حدود 30 درصد سرخشکیدگی داشت، طی سال‌های 1381 و 1382 انجام گرفت. تیمارها عبارت بودند از تیمار اول = شرایط باغدار (سولفات آمونیوم + سوپر فسفات تریپل هر کدام به میزان یک کیلوگرم برای هر درخت)؛ تیمار دوم = تیمار اول + پتاسیم بصورت سولفات پتاسیم به میزان 3 کیلوگرم برای هر درخت؛ تیمار سوم = تیمار دوم + کلسیم به صورت گچ به میزان 40 کیلوگرم برای هر درخت و تیمار چهارم = تیمار سوم + روی به صورت سولفات روی به میزان 1500 گرم برای هر درخت. در شهریور ماه 1383 مایه‌‌‌زنی قارچ موردنظر به صورت مستقیم روی شاخه‌های درختان تحت تیمار انجام شد. نتایج نشان داد در تمام شاخه‌هایی که مایه‌زنی قارچ P. variotii انجام گرفته بود در مقایسه با شاخه‌های شاهد (تلقیح شده با محیط کشت بدون قارچ) شانکر دیده شد که نشان می‌دهد این قارچ یکی از عوامل زنده ایجادکننده این عارضه است. لیکن رعایت اصول تغذیه بهینه بویژه مصرف کودهای حاوی پتاسیم، کلسیم و روی تأثیر معنی‌داری در کاهش عارضه داشت و این عناصر توانستند طول سرخشکیدگی ایجاد شده را به میزان 63 درصد کاهش دهند.