فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: یکی از رفتارهای پرخطر شایع در دوران نوجوانی، خودآسیب‌رسانی است که اغلب با مشکلات روان‌شناختی مانند افسردگی و اضطراب همراه بوده و پیامدهای منفی قابل‌توجهی بر روابط خانوادگی برجای می‌گذارد. بروز این رفتار نشان‌دهنده نیاز جدی نوجوان به دریافت حمایت و مداخله تخصصی است. از اینرو پژوهش حاضر با هدف تدوین بسته مقابله با رفتارهای خود آسیب رسان مبتنی بر شفقت­ورزی و مقایسه اثربخشی آن با رفتاردرمانی دیالکتیک بر پیوند والدینی نوجوانان دارای رفتارهای خودآسیب رسان انجام شد.روش کار­: روش پژوهش حاضر از نوع ترکیبی متوالی اکتشافی بود. در بخش کیفی، کتاب‌ها و مقالات علمی با استفاده از تحلیل مضمون استقرایی بررسی شد و بر اساس مضامین استخراج‌شده، یک بسته مداخله‌ای ۱۰ جلسه‌ای تدوین و روایی محتوایی آن تأیید گردید. در بخش کمی، جامعه آماری شامل نوجوانان ۱۲ تا ۱۸ ساله مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره آموزش‌وپرورش شهر اصفهان در شش‌ماهه دوم سال ۱۴۰۳ بود که حداقل یک سابقه خودآسیب‌رسانی داشتند. از این جامعه، ۴۵ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اطلاعات جمعیت‌شناختی، پرسشنامه خودآسیب‌رسانی عمدی و پرسشنامه پیوند والدینی بود. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS-24 و روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند.نتایج: نتایج نشان داد بسته مقابله با رفتارهای خودآسیب رسان مبتنی بر شفقت ورزی با CVR بین 70/0 تا 1، و CVI بین 795/0 تا 875/0دارای روایی محتوایی مطلوبی می­باشد. همچنین نتایج بخش کمی نشان داد هر دو روش درمانی بر بهبود پیوند والدینی در ابعاد مراقبت و کنترل افراطی موثر بوده و بین دو روش درمانی از این نظر تفاوت معنی داری وجود ندارد(05/0>P).نتیجه گیری: با توجه ‌به اعتبار بسته تدوین شده مقابله با رفتارهای خودآسیب رسان و اثربخشی آن متناسب با رفتاردرمانی دیالکتیک بر بهبود پیوند والدینی در ابعاد مراقبت و کنترل افراطی در نوجوانان دارای رفتارهای خودآسیب رسان، پیشنهاد می­شود از بسته مداخلاتی تدوین شده فوق به­عنوان یک روش مداخله­ای در مراکز آموزشی و درمانی استفاده گردد.