آثار اقتصادی و زیست‌محیطی کاهش موانع واردات: تحلیلی در چارچوب تعادل عمومی

نویسندگان

1 دکترای افتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، داﻧﺸﮕﺎه ﺷﯿﺮاز، شیراز

2 استادیار گروه افتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، داﻧﺸﮕﺎه ﺷﯿﺮاز، شیراز

3 دانشیار گروه علوم افتصاد، دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران

4 استادیار گروه اقتصاد کشتورزی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران

doi
چکیده

برای الحاق به سازمان تجارت جهانی، ایران باید موانع واردات شامل تعرفه­ها و موانع غیرتعرفه­ای را کاهش دهد. کاهش این موانع می‌تواند پیامدهای اقتصادی و زیست‌محیطی مهمی به دنبال داشته باشد. این مطالعه با هدف تحلیل اثرات اقتصادی و زیست‌محیطی کاهش موانع واردات صورت گرفت. برای این منظور ابتدا یک مدل تعادل عمومی قابل محاسبه مبتنی بر ماتریس حساب‌داری اجتماعی تدوین شد. در تحلیل زیست‌محیطی، کل انتشار آلاینده‌های منتخب به سه گروه انتشار ناشی از مصرف سوخت، انتشار در جریان تولید و انتشار ناشی از مصرف نهایی غیرسوخت تقسیم گردید. سیاست­های کاهش موانع واردات نیز شامل جایگزینی موانع غیرتعرفه­ای با معادل تعرفه و دریافت تعرفه یکنواخت 14 و 4 درصد می­باشد. یافته­های مطالعه نشان داد سیاست­های یاد شده تولید ناخالص را افزایش و سطح عمومی قیمت­های اقتصاد را کاهش خواهد داد. افزون بر این، این سیاست­های تجاری رفاه خانوارها را افزایش خواهند داد که سهم خانوارهای شهری و ثروتمند بیش از سایر گروه­ها می­باشد. هم‌چنین مشخص گردید کاهش موانع واردات موجب کاهش انتشار اغلب آلاینده­های منتخب می‌شود اما بخشی از کاهش انتشار ناشی از کاهش مصرف سوخت و تغییر ترکیب تولید، بواسطه افزایش انتشار در جریان مصرف نهایی از بین می­رود. این سیاست­ها ترکیب تولید را نیز به نفع بخش­های خدمات، نفت و گاز، فرآورده­های انرژی، منسوجات و پوشاک، شیلات و محصولات باغی تغییر خواهد داد.