بررسی تأثیر سویه‌های ریزوبیومی بومی خاکهای ایران بر عملکرد و خصوصیات کیفی لوبیا

نویسندگان

1 اعضای هیأت علمی و کارشناس مؤسسه تحقیقات خاک و آب

2 اعضای هیأت علمی و کارشناس مؤسسه تحقیقات خاک و آب

3 اعضای هیأت علمی و کارشناس مؤسسه تحقیقات خاک و آب

4 اعضای هیأت علمی و کارشناس مؤسسه تحقیقات خاک و آب

5 اعضای هیأت علمی و کارشناس مؤسسه تحقیقات خاک و آب

doi
10.22092/ijsr.2006.127452
چکیده

به منظور بررسی کارآیی ریزوبیوم‌های همزیست لوبیا بر رشد و عملکرد لوبیا چیتی رقم COS-16، آزمایشی با استفاده از ده سویه ریزوبیوم، دو تیمار نیتروژنی 35 و 70 میلی‌گرم در کیلوگرم نیتروژن (به ترتیب معادل 200 و 400 کیلوگرم اوره در هکتار) و یک تیمار شاهد در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه ایستگاه تحقیقات خاک و آب کرج انجام گردید. سویه‌های مورد استفاده ابتدا به محیط کشت YMB تلقیح و تا رسیدن به جمعیت 108×5 باکتری در هر میلی‌لیتر بر روی شیکر دورانی تکثیر شده و به بسته‌های 25 گرمی پرلیت تزریق و بسته‌بندی شدند. پس از شخم و آماده‌سازی زمین یک نمونه خاک مرکب از آن تهیه و مشخصات فیزیکی، شیمیایی و تعداد باکتری ریزوبیوم بومی در این خاک تعیین گردید. در عملیات کشت ابتدا بذرها با محلول 20 درصد شکر مرطوب شده و سپس با مایه تلقیح سویه‌های موردنظر تلقیح و به صورت دستی کشت شدند. تیمارهای نیتروژنی نیز در دو تقسیط اعمال شدند. نمونه‌برداری از گیاهان در دو مرحله یکی به هنگام 50% گلدهی و دیگری در پایان فصل رشد انجام شد. در مرحله اول فاکتورهای تعداد و وزن گره، وزن خشک قسمت هوایی و کل جذب نیتروژن در قسمت هوایی و در مرحله دوم وزن هزاردانه، عملکرد دانه و درصد پروتئین دانه اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که تلقیح گیاهان سبب افزایش تمامی ویژگیهای مورد اندازه‌گیری شد، هرچند برخی از این تفاوت‌ها از نظر آماری معنی‌دار نشدند. برترین تیمار ریزوبیومی سبب افزایش حدود 87% در عملکرد دانه نسبت به شاهد گردید. با توجه به نتایج بدست آمده، تلقیح گیاهان لوبیا با سویه‌های ریزوبیومی مؤثر می‌تواند سبب افزایش عملکرد و بهبود صفات کیفی از جمله درصد پروتئین دانه گردد.