ارزیابی تاثیر اقلیم و کاربری اراضی بر تنوع‌زیستی ماکروفون‌های خاک

نویسندگان

1 استادیار گروه تولیدات گیاهی، مجتمع آموزش عالی شیروان، شیروان

2 دانشیار گروه تولیدات گیاهی، مجتمع آموزش عالی شیروان، شیروان

3 استادیار گروه تولیدات گیاهی، مجتمع آموزش عالی شیروان، شیروان

4 استادیار گروه تولیدات گیاهی، مجتمع آموزش عالی شیروان، شیروان

doi
چکیده

ماکروفون‌های خاک از اجزای مهم تنوع‌زیستی زیستگاه‌ها به‌شمار می‌روند. این تحقیق به منظور بررسی تاثیر اقلیم و کاربری اراضی بر تنوع‌زیستی ماکروفون خاک در سال 1389 در استان خراسان شمالی انجام گرفت. تاثیر اقلیم با انتخاب دو منطقه شیروان با اقلیمی نیمه خشک و جاجرم با اقلیمی خشک اعمال گردید. در هر منطقه دو کاربری متفاوت شامل مراتع و اراضی کشاورزی در نظر گرفته شد. در واحدهای نمونه‌گیری ماکروفون‌های خاک به روش تله‌های چاله‌ای جمع‌آوری و به تفکیک خانواده شمارش شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون t- استیودنت، آنالیز تشابه و تجزیه به مولفه‌های اصلی انجام گرفت. نتایج نشان داد که در هر دو منطقه تفاوت کاربری اراضی تاثیر معنی‌داری برجای گذاشت به نحوی که غنای تاکسونومیک و شاخص تنوع شانون در اراضی مرتعی کمتر از اراضی کشاورزی بود. این کاهش به دو عامل پایین بودن تنوع گیاهی و فشار چرا نسبت داده شد. هم‌چنین ترکیب متفاوتی از ماکروفون‌ها در دو کاربری شکل گرفت. تاثیر اقلیم بر شاخص های تنوع و ترکیب ماکرفون ها محسوس بود به نحوی که شرایط اقلیمی مساعدتر در منطقه شیروان در قیاس با منطقه جاجرم با بهبود تنوع‌زیستی ماکروفون‌های خاک همراه شد.