فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ظرفیت تبادل کاتیونی یکی از ویژگی‌های شیمیایی خاک است که تأثیر عمده‌ای بر رشد گیاه و سایر خواص شیمیایی، فیزیکی، حاصلخیزی و بیولوژیکی خاک دارد. از اینرو اندازه‌گیری آن ضروری ولی مستلزم صرف وقت و هزینه زیاد است. بدین منظور کوشش‌های فراوانی صورت گرفته تا بتوان ظرفیت تبادل کاتیونی را از طریق سایر خصوصیات شیمیایی و برخی خصوصیات فیزیکی با دقتی قابل قبول برآورد نمود. هدف از این پژوهش بررسی امکان استفاده از فراوانی نسبی ذرات، درصد کربن آلی و pH عصاره گل اشباع خاک در ارائه مدلی برای برآورد ظرفیت تبادل کاتیونی خاک می‌باشد. برای انجام این پژوهش 50 نمونه خاک از منطقه لرستان انتخاب شد که 40 نمونه برای ایجاد تابع و10 نمونه برای ارزیابی اعتبار تابع مورد استفاده قرار گرفت. ظرفیت تبادل کاتیونی خاک به روش استات آمونیوم، فراوانی نسبی ذرات به روش هیدرومتری، درصد کربن آلی به روش کلی و بلک، درصد کربنات کلسیم به روش خنثی‌سازی با اسید و pH عصاره گل اشباع اندازه‌گیری شد. از بین خصوصیات اندازه‌گیری شده، مناسب‌ترین متغیرهای مستقل برای برآورد ظرفیت تبادل کاتیونی با استفاده از روش رگرسیون گام به گام انتخاب و معادله رگرسیون چند متغیره خطی بدست‌آمد (5/0O.C69/7 +Silt 00187/0 + Clay233/0+01/0CEC=-). نتایج نشان داد که بین مقادیر اندازه‌گیری شده و برآورد شده از مدل‌ همبستگی معنی‌داری (873/0R2=) وجود دارد و ارزیابی اعتبار توابع نیز نشان می‌دهد که توابع ارائه شده دارای 1/1GMER= و 0989/1GSDER= می‌باشد که نشان دهنده اعتبار بالای تابع ارائه شده است.