گفتمان انتقادی طنز در داستان «الجریمة» از مجموعه داستانی «ربیع فی الرماد» زکریا تامر

نویسندگان

1 هیات علمی دانشگاه گیلان

2 عضو هیات علمی

doi
10.30479/lm.2019.8924.2584
چکیده

تحلیل گفتمان رویکردی میان رشته ای است که از طریق مطالعات تحلیل متون، زبان شناسی، سبک شناسی و نقد ادبی با ادبیات مرتبط است. در واقع تحلیل گفتمان با دخالت دادن عواملی همچون ایدیولوژی، قدرت، تاریخ و ... در ارتباط با زبان ها از جمله طنز به تفسیر متن کمک می کند.. زکریا تامر، ادیب و روزنامه نگار سوری است که با «داستان‌های کوتاه طنز» در جهت مبارزه با خفقان سیاسی و بیداری اجتماعی گام برمی‌دارد. دراین مقاله برآنیم تا داستان طنزی «الجریمة» و جان‌مایه‌ی تاریخی آن و هدف اصلی نویسنده را که مبارزه با نظام فاسد است، تبیین نماییم. زکریا تامر در این داستان با نقد اوضاع سیاسی و اجتماعی سوریه فضای زندگی مردم را در آن برهه‌ی زمانی و مکانی به تصویر می‌کشد. از نتایج مهم تأثیرگذاری طنز در این داستان، استفاده‌ی نویسنده از مبالغه و اغراق، تضاد و کنایه است که به صورت مختلف طنز واژگانی، طنز موقعیتی و طنز شخصیتی تبلور دارد. همچنین، از قهرمانان تاریخی به صورت مقلوب و واژگون بهره می‌برد تا تشویش‌ها و پریشانی‌های جامعه‌ی خود را در داستان‌هایش انعکاس دهد.