تعیین ویژگی و شاخص کیفیت آب رودخانة کُر

نویسندگان

1 محقق پسادکتری زیست محیطی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شیراز، شیراز

2 استاد بخش علوم زمین، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شیراز، شیراز

3 استادیار دانشکده علوم پایه، دانشگاه خوارزمی، تهران

doi
چکیده

رودخانه کُر مهم‌ترین رودخانة دائمی استان فارس در جنوب غرب ایران می‌باشد. این رودخانة نقشی کلیدی در عرضة آب برای مصارف مختلف کشاورزی، صنعتی و شهری در استان فارس ایفا می‌کند. در چند دهة اخیر توسعة فعالیت‌های کشاورزی و صنعتی در اطراف این رودخانه موجب افزایش بار آلودگی آن شده است. این مقاله به بررسی کیفیت آب رودخانة کُر و عمده­ترین استفادة آن، آبیاری، می­پردازد. برای این منظور پنج پارامتر مؤثر کیفیت آب در آبیاری شامل؛ رسانایی الکتریکی (EC)، محتوای سدیم (Na) و کلر (Cl)، نسبت جذب سدیم (SAR)، بی­کربنات (HCO3) و غلظت هشت فلز سنگین؛ آرسنیک (As)، کادمیم (Cd)، کرُم (Cr)، مس (Cu)، مولیبدن (Mo)، نیکل (Ni)، سرب (Pb) و روی (Zn) در 25 ایستگاه مختلف در طول رودخانة کُر در اردیبهشت 1390 اندازه­گیری و بررسی شد. تکنیک شاخص کیفیت آب (WQI) مقدار واحدی از چند پارامتر کیفیت آب در یک موقعیت و زمان مشخص را محاسبه می‌کند. هدف این تکنیک بیان مختصر و جامع تعداد زیاد پارامترهای کیفیت آب می‌باشد. در این مطالعه با استفاده از پارامترهای کیفیت آب، شاخص کیفیت آب آبیاری (IWQI) در طول رودخانه محاسبه و روند تغییرات آن مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد وضعیت آلودگی در بخش‌هایی از رودخانة کُر از دیدگاه زیست‌محیطی نگران­کننده است و برای جلوگیری از فروکاهی بیشتر کیفیت رودخانة کُر پایش پیوسته بر ورودی­های مختلف رودخانة کُر ضرورت دارد.