تحیقیقات تاریخی: ابریشم در عصر قاجار و تجارت آن از طریق دریای خزر با تکیه بر اسناد آرشیوی (1343-1327 ق. 1828-1909م)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد تاریخ ایران دوره اسلامی

doi
چکیده

ابریشم،یکی از اقلام صادراتی ایران از گذشته‌های دور بخصوص از میان صفویه تا اواخر دورهء قاجاریه‌ به حساب می‌آمد.این فرآورده در عصر قاجار به لحاظ تولید،کمیت و کیفیت،فراز و نشیبهای زیادی داشته‌ است.با این وجود،نقش و اهمیت بنیادی آن را در تجارت ایران نباید نادیده گرفت.ابریشم در کنار محصولات‌ دیگری نظیر پنبه و پوست،نقش مهمی در مناسبات بازرگانی ایران ایفا می‌کرده است.بخشی از تجارت ابریشم‌ ایران،از طریق بنادر جنوب ایران مانند بندر عباس و بوشهر صورت می‌گرفت.علاوه بر این به واسطهء نزدیکی‌ مناطق ابریشم خیز شمال کشور بویژه گیلان(کانون ابریشم ایران)به روسیه و وجود راه آبی دریای خزر و مرزهای زمینی نظیر راههای تبریز-جلفا-ایروان-تفلیس و یا تبریز-خوی-ارزروم-طرابوزان،بخش‌ عمده‌ای از تجارت ابریشم ایران از طریق راههای مذکور بخصوص از طریق دریای خزر و بنادر آن انجام‌ می‌گرفته است.به همین دلیل،در این تحقیق سعی شده با استاد به اسناد بازمانده از دورهء مورد تحقیق و آثار مؤلفانی که در عصر قاجار در مورد ابریشم ایران به نگارش درآمده است،ابریشم و تجارت آن در عصر قاجار بویژه از راه دریای خزر در بازهء زمانی‌1243-1327 ق./1828-1909 م.مورد ارزیابی و تحلیل قرار گیرد.به‌ طور کلی تحقیق حاضر،با تکیه بر اسناد و داده‌های آماری،ابریشم و تجارت آن در عصر قاجار و از راه دریای خزر،بحث و بررسی می‌کند.