تأثیر سطوح مختلف پتاسیم و عناصر کم‌ مصرف بر روی عملکرد ارقام پیشرفته گندم نان

نویسندگان

1 هیأت علمی موسسه تحقیقات خاک و آب

2 عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات خاک و آب

3 استاد دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22092/ijsr.2005.127243
چکیده

به منظور بررسی‌ کاربرد مقادیر‌ مختلف‌ پتاسیم به همراه عناصر کم مصرف برعملکرد سه‌ رقم‌ گندم(Triticum aestivum L.)‌ مهدوی (M-70-12)، شیراز (M75-10) و پیشتاز (M-75-7) این‌ تحقیق‌ با 6 تیمارکودی در دو سال زراعی 79-78 و80-1379 در خاکهای کرج بافت سبک انجام گرفت. تیمار اول= مصرف کود مطابق عرف زارعین (اوره + سوپر فسفات تریپل)؛ تیمار دوم= تیمار اول + مصرف پتاسیم بر مبنای آزمون خاک از منبع سولفات پتاسیم؛ تیمار سوم= تیمار اول + مصرف پتاسیم دو برابر توصیه کودی از منبع سولفات پتاسیم؛ تیمار چهارم= تیمار اول + کودهای محتوی عناصر کم مصرف؛ تیمار پنجم= تیمار دوم + کودهای محتوی عناصر کم مصرف و تیمار ششم= تیمار سوم + کودهای محتوی عناصر کم مصرف. در این مطالعه از طرح کرتهای خرد شده با 54 واحد استفاده گردید. نسبتهای مختلف کودی در کرتهای فرعی و ارقام گندم در کرتهای اصلی قرار گرفتند. اوره‌ به‌ مقدار 300 کیلوگرم‌ درهکتار،  فسفات‌ آمونیم‌100 کیلوگرم‌ در هکتار و سولفات پتاسیم‌ در دو مقدار K1250 و K2  500 کیلوگرم‌ در هکتار مصرف‌ گردید. کودهای محتوی عناصر کم مصرف شامل روی‌، منگنز، آهن، مس‌ و بور براساس‌ آزمون‌ خاک‌ مصرف‌ گردید. عملکرد گندم اندازه گیری شده و نتیجه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. باتوجه‌ به‌ نتایج‌ بدست‌ آمده در سال اول رقم پیشتاز در تیمار چهارم بهترین عملکرد دانه (5700 کیلوگرم در هکتار) را داشت. از لحاظ وزن‌ کل‌ اندام‌ هوائی‌ نیز رقم پیشتاز بهترین‌ بود ولی‌ ما بین‌ سه‌ رقم ‌اختلاف‌ معنی‌ داری‌ در سطح‌5 درصد مشاهده نگردید. در سال دوم بیشترین عملکرد کل در رقم مهدوی (6660 کیلوگرم در هکتار) از تیمار سوم، در رقم‌های پیشتاز و شیراز به ترتیب 8550 و8610  کیلوگرم در هکتار از تیمارهای دوم و سوم عاید گردید که در سطح 5% با شاهد اختلاف معنی‌داری نشان داد. در سال دوم بهترین‌ تیمار کودی‌در رابطه با درصد پروتئین (84/14) در رقم شیراز با تیمار دوم و در رقم مهدوی با تیمار ششم (57/14) و در رقم پیشتاز (53/13) با تیمار پنجم بدست آمده با توجه به میانگین نتایج دو ساله مشاهده ‌گردید که ارقام مختلف عکس العمل‌های متفاوتی را نسبت به عناصر غذایی از خود نشان دادند. بنابراین موضوع کودپذیری ارقام مختلف باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد و در هر حال رعایت اصول مصرف بهینه کودی در تمامی ارقام پیشرفته گندم الزامی است. انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه برای انتخاب کاراترین رقم در خاکهای بافت سبک پیشنهاد می شود.