تأثیر عوامل ژئوپلیتیک اقتصادی دریای خزر بر تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموخته‌ دکتری مدیریت راهبردی نظامی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 استادیار روابط بین‌الملل دانشکده وزارت امور خارجه

doi
چکیده

منطقهژئوپلیتیک دریای خزر پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و جایگزین شدن چهار کشورتازه استقلال‌یافته به‌جای آن در این حوزه، دچار تحولاتی گردید که در این تحقیق باعنوان «تأثیر عوامل اقتصادی ژئوپلیتیک دریای خزر بر تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامیایران» سعی شده است این تحولات، از دریچه عامل اقتصادی ژئوپلیتیک بر تدوین راهبرددفاعی کشور موردبررسی قرار گیرد. لذا در پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی -تحلیلی و به‌صورت کاربردی پس از انجام مطالعات نظری و محیط‌شناسی ژئوپلیتیککشورهای منطقه­ی دریای خزر، تلاش گردیده است تا عوامل اقتصادی ژئوپلیتیک مرتبط ومؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی ج.ا.ایران شناسایی سپس به‌منظور تائید این عوامل وتعیین نقش عوامل (در قالب بسترهای فرصت­آفرین، تهدید زا، قوت و ضعف)، دو پرسشنامه‌ایتنظیم و طراحی گردید. که پرسشنامه اول به‌منظور تائید عوامل مؤثر ژئوپلیتیکاقتصادی احصاء شده  بر تدوین راهبرد دفاعیبین جامعه آماری 12 نفری و پرسشنامه دوم به‌منظور تعیین نقش عوامل در جامعه آماری49 نفری به‌صورت تمام شمار توزیع و پس از اخذ نظر جامعه آماری با استفاده از تکنیک‌هاو روش‌های آماری، تجزیه­وتحلیل شده و در ادامه به جمع­بندی و ارزیابی سؤالات تحقیقپرداخته‌شده ‌است. درنهایت در قسمت نتیجه‌گیری در پاسخ به سؤالات تحقیق، مهم­ترینبسترهای فرصت­آفرین و بسترهای تهدید زا و همچنین مهم­ترین عوامل قوت و ضعف اقتصادیکه در تدوین راهبرد دفاعی ج.ا.ایران مؤثر می‌باشند؛ در قالب 30 عامل ژئوپلیتیکتعیین گردیدند.