اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی بر آشفتگی روان‌شناختی و نارسایی هیجانی نوجوانان دارای علائم اختلال شخصیت مرزی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و مشاوره ، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و مشاوره ، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و مشاوره ، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و مشاوره ، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران.

5 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و مشاوره ، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران.

doi
10.22038/mjms.2025.27541
چکیده

مقدمه و هدف: مشکلات مربوط به حوزه شخصیت از مهم‌ترین مشکلات اجتماعی و پزشکی است. متخصصان بهداشت روان، روان‌پزشکان و جامعه‌شناسان به این مشکلات توجه جدی نشان داده‌اند. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی بر آشفتگی روان‌شناختی و نارسایی هیجانی نوجوانان دارای علائم شخصیت مرزی انجام شد.روش کار: پژوهش حاضر کاربردی، از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل نوجوانان دارای نشانه­های اختلال شخصیت مرزی بود که در سال تحصیلی 1404-1403 در دوره دوم متوسطه شهر اصفهان مشغول به تحصیل بوده و به دلیل علائم اختلال شخصیت مرزی به مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی آموزش و پرورش ارجاع داده شده‌ بودند. در این پژوهش تعداد 32 نوجوان دارای علائم شخصیت مرزی با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با شیوه تصادفی در گروه­های آزمایش و گواه جایدهی شدند (16 نوجوان در گروه آزمایش و 16 نوجوان در گروه گواه). نوجوانان حاضر در گروه آزمایش درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی را طی هشت هفته در هشت جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت نمودند. در این پژوهش از پرسشنامه اختلال شخصیت مرزی (BPDQ)، پرسشنامه آشفتگی روان‌شناختی (PDQ) و پرسشنامه نارسایی هیجانی (AQ) استفاده شد. داده‌ها با تحلیل واریانس آمیخته با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS23 تجزیه و تحلیل شد.یافته ­ها: نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی بر آشفتگی روان‌شناختی و نارسایی هیجانی نوجوانان دارای علائم شخصیت مرزی تأثیر معنادار دارد.نتیجه ­گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان چنین نتیجه گرفت که درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی با بکارگیری تمرین ذهنیت‌سازی از طریق تقویت صمیمیت، اعتماد، همدلی و درک در گروه و خانواده، تمرین درک افکار و احساس‌های خود و دیگران، شناخت و مقابله با نشانه‌های اضطراب و افسردگی می‌تواند به عنوان یک روش کارآمد جهت کاهش آشفتگی روان‌شناختی و نارسایی هیجانی نوجوانان دارای علائم شخصیت مرزی مورد استفاده قرار گیرد.